विश्वको सबैभन्दा ठूलो फाष्ट फुट चेन रेष्टुरेन्ट म्याकडोनाल्डले वर्षको ६ करोड २० लाख पाउण्ड कफीको दानाको बोक्रा उत्पादन गर्छ । यस्ता बोक्रा कफीको बियाँ भुट्ने समयमा निस्कने पदार्थ हो । यस्तो बोक्रो केही समय अघिसम्म सिधै फालिन्थ्यो । तर, अहिले चर्चित गाडी निर्माता कम्पनी फोर्डले गाडीको पार्टपुर्जा बनाउन यो पदार्थको प्रयोग गर्न थालेको छ ।
सन् २०१७ मा अमेरिकामा १४ करोड टन ठोस पदार्थ फोहरको रुपमा फ्याँकिएको थियो । यस्तो फ्याँकिएको वस्तुले कार्वन डाइअक्साइड लगायत पर्यावरणलाई नकारात्मक प्रभाव पार्ने ग्याँसहरु उत्र्सजन गर्ने वैज्ञानिकहरु बताउँछन् । तर, अब भने कफीको बोक्रा जस्तो पदार्थ फोहरको रुपमा फ्याँकिनुपर्ने छैन ।
फोर्डले पहिल्यै देखिनै गोलभेंडा, गहुँ, जिन्स बनाउने पदार्थ लगायतबाट निस्कने विभिन्न पदार्थको प्रयोगबाट गाडीको पार्टपुर्जा बनाउन शुरु गरिसकेको थियो । उनीहरुको अनुसन्धान टोलीले कफीको बियाँको बोक्राबाट पनि कारको पार्टपुर्जा बनाउन सकिने पत्ता लगाएको थियो । बियाँबाट हेडलाइट, कार ब्याट्रि आदि उच्च तापक्रम थेग्न सक्ने पार्टपुर्जा बनाउन सकिने उनीहरुको निष्कर्ष छ ।
बियाँको बोक्रालाई उच्च तापक्रममा तताएर प्लास्टिक लगायत अन्य वस्तुसँग मिसाएपछि विभिन्न आकारमा ढाल्न सकिने पदार्थ तयार हुन्छ । र, यसले फोर्डका गाडीहरुलाई निक्कै फाइदा हुने उनीहरुको बुझाइ छ ।
अहिले फोर्डको हेडलाईट टाल्क नाम गरेको धातुबाट बन्ने गरेको छ, जसको उत्खनन जरुरी छ । तर, अब बियाँको बोक्राले टाल्क धातुको प्रयोगलाई कम गराउनेछ र कारको उक्त पुर्जाको तौल २० प्रतिशतले कम गराउनेछ । बियाँको बोक्राबाट बन्ने पुर्जाले गुणस्तर र टिकाउपनमा कुनै कसर नछाड्ने उनीहरुको बुझाई छ ।
कसरी फोर्डले कफीको बियाँको बोक्राबाट हेडलाइट बनाउँदैछ ?
उत्तरी अमेरिकाको कफी धेरै फल्ने ठाउँबाट यसको शुरुवात हुन्छ । बियाँहरु बटुलेपछि त्यसलाई भुटिन्छ । भुट्दा बियाँको बोक्राहरु बाहिर निस्कन्छन् । यस्ता बोक्राहरु क्यानडीयन बायोटेक्नोलोजी कम्पनीमा लगेर प्लास्टिक लगायत अन्य पदार्थहरुसँग मिसाइन्छन् ।
यसरी मिसाइएको पदार्थलाई भ्यारोक नाम गरेको कम्पनीमा लगेर हेडलाइटको आकारमा ढालिन्छ । प्रत्येक हेडलाइटको आकार ल्याउनलाई ३० देखि ६० सेकेण्डसम्मको समय लाग्छ । त्यसपछि त्यसको जिम्मा फोर्डलाई लगाइन्छ, जसले आफ्नो गाडीमा त्यसको प्रयोग गर्छ ।
फोर्डले सन् २०१९ देखि आफ्नो एक मोडलमा यस्तो हेडलाईटको प्रयोग गर्न थालेको छ । अन्य मोडलहरुको पनि यस्तै हेडलाइटहरुको प्रयोग गर्दै जाने फोर्डको भनाइ छ ।
फोर्ड र म्याक्डोनाल्डले परम्परागत प्लास्टिकलाई विस्थापित गर्दै रिसाइकल्ड प्लास्टिकको प्रयोग गर्ने भनेर योजना बनाएका छन् । फोर्ड सन् २०३५ सम्म आफ्ना सबै गाडीहरुमा रिसाइकल्ड प्लास्टिकको मात्र प्रयोग गर्ने योजनामा केन्द्रीत रहेको छ । फोर्ड आगामी दिनमा म्याक्डोनाल्डबाट निस्कने आलु र सुन्तलाको बोक्रालाई पनि प्रयोगमा ल्याउने बारेमा अनुसन्धान गरिरहेको छ ।
के थाहा, हामी कुनै दिन खाद्य पदार्थबाट निस्केका वस्तुहरुबाट मात्र बनेको गाडी पो चलाउने छौं कि ?
-एजेन्सी
