विचार

एउटा असान्दर्भिक बहस : कर पन्छाई

आफ्नै खुसीबाट केही लेख्ने विचार वा प्रसङ्ग आउँदा नियमितभन्दा अलिक फरक लेख्न चाहना उब्जन्छ । स्नातकोत्तर अर्थशास्त्रको शोधकार्य गर्ने बेलामा यही ‘क्रेजीनेस’ ले काम गर्यो । ‘पराग’ भन्ने पत्रिकामा हाल योजना आयोगका उपाध्यक्ष रहनुभएका डा. पुष्प कँडेलको एउटा लेख थियो, कर छली, कर नियोजन र कर पन्छाईसमेतको बारेमा ।   त्यसमा पनि आयकरमा पन्छाई भन्ने […]

अर्थतन्त्रको अबको नेतृत्व : कृषिले पार लाग्दैन, सूचना प्रविधि, जलस्रोत र खानीलाई अघि बढाऔं

नेपालमा कोरोनाको प्रत्यक्ष प्रभाव गत चैत्र ११ गते यता जारी छ । मानिसहरूको भीडभाड हुन नदिन सरकारले चरण-चरणमा लकडाउन, निषेधाज्ञा तथा कर्फ्यू जस्ता उपायहरू अपनाउँदै आएको छ ।   यी दिनहरूमा नेपालमा सवैभन्दा बढी छलफल गरिएको, लेखिएको दुईवटा विषयवस्तु छन् । पहिलो, कोभिड-१९ र दोस्रो, कोभिड–१९ पछिको अर्थतन्त्र ।   नेपालमा कोभिड-१९ को नियन्त्रणमा सरकार, […]

केपी ओली र युवराज खतिवडा त आफ्ना वाचामा सफल भए, एक पटक आफ्नै चेतनास्तर बारे चाहिँ सोच्ने कि

युवराज खतिवडा अढाइ वर्षअघि अर्थमन्त्रीको रूपमा आए । खुब चर्चा पाए । ‘विज्ञ’ अर्थमन्त्रीले अर्थमन्त्रालयको जिम्मेवारी पाएकोमा सञ्चार माध्यमहरू र सामान्य मानिसहरू धेरै खुसी भए । हालै उनी अर्थमन्त्रीबाट बाहिरिए, नेकपाको आन्तरिक शक्ति सन्तुलनको कारण । त्यो समय उनको ‘विज्ञता’ले नेपालको अर्थतन्त्र लाभान्वित नभएको र उनमा रहेको भनिएको इमान पनि भुईंमा बजारिदाँ तिनै मानिसहरू धेरै […]

शासक उत्तरदायी नबन्दा राज्य कसरी असफल हुन्छ भन्ने लेबनानबाट सिकौँ, नेपालमा पनि यस्तै खतरा

वर्षेनी सेयरधनीहरुलाई हकप्रद सेयर जारी गरिरहने तर लाभांश भने कहिल्यै नबाँढ्ने र कम्पनीको बोर्डमा बसेकाहरुले आफ्नो व्यक्तिगत स्वार्थ भने कम्पनीबाट परा गरिरहने कम्पनी कालान्तरमा टाट पल्टेर ‘लिक्वीडेशन’मा जाने गर्दछन् ।   तर, यस्तै दोहनकारी कम्पनी जस्तै देखिने राज्यहरु भने ‘लिक्वीडेशन’ जाँदैनन । राज्यलाइ ‘लिक्वीडेशन’मा लैजाने प्रक्रिया अहिलेसम्म शुरु नभएका कारण होला सायद ।   यस्तै […]

नेकपा र काँग्रेसभन्दा कति फरक छ उद्योग वाणिज्य महासंघ

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघको राजनीतिको कुरा गर्नुअघि चीनको केही कुरा गरौं । धेरै मानिसहरुलाई के लाग्छ भने चीन एकदलीय राज्य हो, त्यहाँको एउटै पार्टी भनेको चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी हो र अरु पार्टी खोल्नका लागि चीनमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ ।   यथार्थ कुरा भने कुरा त्यस्तो होइन । चीन बहुदलीय राष्ट्र हो । तर, चीनमा बहुलवाद […]

ऊर्जा क्षेत्रलाई मौद्रिक नीति आकाशकाे तारा : ज्ञानेन्द्रलाल प्रधान

चालु आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीति उर्जा क्षेत्रको लागि उत्साहजनक छैन । काँडामा हिँडिरहेको र खुट्टाबाट रगत बगिरहेको समयमा आकाशको तारा देखाइदिएको जस्तै कुरा मौद्रिक नीतिमा आएको छ । अब आकाशको तारा हेरेर खुट्टाको घाउ कसरी निको हुन्छ ?   अहिले उर्जा क्षेत्रमा सबैभन्दा ठूलो समस्या भनेको व्याजदर हो । व्याजदरको समस्या सम्बोधन भएको छैन । […]

मौद्रिक नीति ‘थ्रि आर’मा आधारित रहेर आउनु पर्छ : उद्यमी सौरभ ज्योतिको विचार

सरकारले ल्याएको आगामी आर्थिक वर्षको बजेट सामान्य छ, धेरै आर्थिक गतिविधि यसले बढाउन सक्दैन । राहत प्याकेजको दृष्टिकोणले हेर्दा त त्यो निराशाजनक नै छ । हामीले महासंघको तर्फबाट चिन्ता नै जनाएको अवस्था हो । बजेटमा आएको १५० अर्ब प्याकेजमा पनि धेरै विषयहरु परेका छैनन् । हामी अहिले महामारीको अवस्थामै रहेको र यसको पूर्ण प्रभाव नदेखिइसकेको […]

विश्वका राष्ट्रवादी भनिने सरकारहरुलाई नै किन गाँज्दैछ कोरोनाले ?

स्वास्थ्य मन्त्री भानुभक्त ढकालले हालै कोरोना भाइरसमा राजनीति मिसाइएको भनेर गुनासो गरे ।   कोरोनाले सारा दुनियाँलाई हायलकायल पारेर नेपालको दैलो ढकढक्याउँदा समेत पीपीई भनेको मलाई थाहा छैन भनेर स्वास्थ्य मन्त्रीले भन्दा समेत चित्त बुझउने बाटो खोज्न सकिन्थ्यो, विचरा मन्त्री प्राविधिक पृष्ठभूमिका होइनन् उनलाई यस्तो प्राविधिक वस्तुको बारेमा कसरी थाहा होस् त भनेर !   […]