विचार

हामीलाई सरकार चाहियो !

हामीलाई सरकार चाहिएको छ । एकदमै चाहिएको छ । किनभने हामीसँग अहिले सरकार छैन । हामीसँग श्वास फेर्ने हावा छैन । हामी मरिरहेका छौं । हामीसँग अरुले दिएका सहयोगहरु हातैमा भए पनि त्यसको प्रयोग गर्नको लागि कुनै प्रणालीहरु नै छैनन् ।   अहिले नै के गर्न सकिन्छ ? अहिले तत्काल ?   हामी सन् २०२४ […]

जनता धनी बनाउने नारा घन्काउने व्यवसायिक र राजनीतिक नेतृत्वको ‘गरीब’ व्यवहार

नेपाल किन सिङ्गापुर जस्तो छैन ? वा, स्वीट्जरल्याण्ड र नेपाल बीच किन यति धेरै भिन्नता छन् ? यी प्रश्न कुनै सामान्य मानिसलाई सोध्यो भने सहज रूपमा जवाफ आउन सक्छ, ‘नेपाल गरीब देश भएर ।’   नेपाल गरीब भएर यस्तो भएको हो वा अरू नै केही भएर चाहिँ नेपाल गरीब भएको हो ? अर्थात, गरीबी कारण […]

ओलीको सर्वसत्तावाद र कांग्रेसको अबको भूमिका

हाम्रो संविधानलले जनतालाई सार्वभौम भनेर व्याख्या गरेको छ । सार्वभौम जनताले आफ्नो प्रतिनिधि ५ वर्षको लागि निर्वाचित गराएर पठाएका छन् । तर, ५ वर्ष नपुग्दै त्यसको हत्या गरिने प्रयास भएको छ । यो विषय कानुनी सँगसँगै राजनीतिक प्रणाली र यस प्रतिको विश्वासँग पनि जोडिएर आउँछ ।   अहिलेको राजनीतिक गतिरोधले दिएको सन्देश भनेको एउटा शासकको […]

नांगिएको छवि ढाक्न फेरि अर्को ‘भुत्ते’ राष्ट्रवादको तुरुप

काठमाडौं । देशमा हिजोदेखि फेरि राष्ट्रवादी माहौल तातेको छ । कामचलाउ प्रधानमन्त्री खड्गप्रसाद ओलीले संविधानले नदिएको अधिकार प्रयोग गरेर जनप्रतिनिधि संस्था मासेपछि मानिसहरू अलिक निराश देखिएका थिए । राजनीतिक अस्थिरताले फेरि नेपाललाई गाँज्ने होकी भनेर उनीहरू अत्तालिएका थिए ।   तर, हिजो देखि एकाएक उनीहरूको अनुहारमा खुसीका किरणहरू देखिन थालेका छन् । हौसिएका औंलाहरू सामाजिक […]

एउटा असान्दर्भिक बहस : कर पन्छाई

आफ्नै खुसीबाट केही लेख्ने विचार वा प्रसङ्ग आउँदा नियमितभन्दा अलिक फरक लेख्न चाहना उब्जन्छ । स्नातकोत्तर अर्थशास्त्रको शोधकार्य गर्ने बेलामा यही ‘क्रेजीनेस’ ले काम गर्यो । ‘पराग’ भन्ने पत्रिकामा हाल योजना आयोगका उपाध्यक्ष रहनुभएका डा. पुष्प कँडेलको एउटा लेख थियो, कर छली, कर नियोजन र कर पन्छाईसमेतको बारेमा ।   त्यसमा पनि आयकरमा पन्छाई भन्ने […]

अर्थतन्त्रको अबको नेतृत्व : कृषिले पार लाग्दैन, सूचना प्रविधि, जलस्रोत र खानीलाई अघि बढाऔं

नेपालमा कोरोनाको प्रत्यक्ष प्रभाव गत चैत्र ११ गते यता जारी छ । मानिसहरूको भीडभाड हुन नदिन सरकारले चरण-चरणमा लकडाउन, निषेधाज्ञा तथा कर्फ्यू जस्ता उपायहरू अपनाउँदै आएको छ ।   यी दिनहरूमा नेपालमा सवैभन्दा बढी छलफल गरिएको, लेखिएको दुईवटा विषयवस्तु छन् । पहिलो, कोभिड-१९ र दोस्रो, कोभिड–१९ पछिको अर्थतन्त्र ।   नेपालमा कोभिड-१९ को नियन्त्रणमा सरकार, […]

केपी ओली र युवराज खतिवडा त आफ्ना वाचामा सफल भए, एक पटक आफ्नै चेतनास्तर बारे चाहिँ सोच्ने कि

युवराज खतिवडा अढाइ वर्षअघि अर्थमन्त्रीको रूपमा आए । खुब चर्चा पाए । ‘विज्ञ’ अर्थमन्त्रीले अर्थमन्त्रालयको जिम्मेवारी पाएकोमा सञ्चार माध्यमहरू र सामान्य मानिसहरू धेरै खुसी भए । हालै उनी अर्थमन्त्रीबाट बाहिरिए, नेकपाको आन्तरिक शक्ति सन्तुलनको कारण । त्यो समय उनको ‘विज्ञता’ले नेपालको अर्थतन्त्र लाभान्वित नभएको र उनमा रहेको भनिएको इमान पनि भुईंमा बजारिदाँ तिनै मानिसहरू धेरै […]

शासक उत्तरदायी नबन्दा राज्य कसरी असफल हुन्छ भन्ने लेबनानबाट सिकौँ, नेपालमा पनि यस्तै खतरा

वर्षेनी सेयरधनीहरुलाई हकप्रद सेयर जारी गरिरहने तर लाभांश भने कहिल्यै नबाँढ्ने र कम्पनीको बोर्डमा बसेकाहरुले आफ्नो व्यक्तिगत स्वार्थ भने कम्पनीबाट परा गरिरहने कम्पनी कालान्तरमा टाट पल्टेर ‘लिक्वीडेशन’मा जाने गर्दछन् ।   तर, यस्तै दोहनकारी कम्पनी जस्तै देखिने राज्यहरु भने ‘लिक्वीडेशन’ जाँदैनन । राज्यलाइ ‘लिक्वीडेशन’मा लैजाने प्रक्रिया अहिलेसम्म शुरु नभएका कारण होला सायद ।   यस्तै […]