काठमाडौं । कुनै पनि कम्पनीको नाफासँगै सेयर लगानीकर्ताले हेर्न मुख्य सूचक हो प्रतिसेयर आम्दानी । तुलनात्मक रुपमा जुन कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी धेरै हुन्छ, त्यो कम्पनीलाई राम्रो मानिन्छ ।
कम्पनीको खुद नाफा र कुल साधारण सेयरको अनुपात नै प्रतिसेयर आम्दानी हो । अथार्त् कम्पनीको एउटा सेयरले गर्ने कमाइ नै प्रतिसेयर आम्दानी हो । प्रतिसेयर आम्दानी हेरेरै कम्पनीको अवस्था र उसले भविष्यमा दिनसक्ने लाभांश समेत आकलन गर्न सकिन्छ ।
नेपाली सेयर बजारमा सूचीकृत १३ समूहका कम्पनीमध्ये उत्पादनमूलक, व्यापार, लघुवित्त लगायत समूहका कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी धेरै हुने गरेको छ । चुक्ता पूँजी र व्यवसायका आधारमा सबैभन्दा ठूला वाणिज्य बैंकहरूको प्रतिसेयर आम्दानी तुलनात्मक रुपमा कम रहेको देखिन्छ । यस्तै, जलविद्युत् कम्पनीहरूको पनि प्रतिसेयर आम्दानी न्यून छ ।
सेयर बजारमा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा वाणिज्य बैंकहरूकै छ । अंकमा हेर्दा नाफा पनि वाणिज्य बैंकहरूकै धेरै छ । वाणिज्य बैंकहरूले गत वर्षको ११ महिना (साउन –जेठसम्म) ६७ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन् । अर्थतन्त्रमा आएको संचुकन र कर्जा विस्तार सुस्त हुँदाको बाबजुत यो अवधिमा बैंकहरूको नाफा बढाउन सफल भएका छन् । यद्यपि, बैंकहरूको खराब कर्जा भने गत वर्षको तुलनामा दोब्बरले बढेको छ ।
यहाँ हामीले वाणिज्य बैंकहरूले जेठसम्म कमाएको नाफामा आधारमा प्रतिसेयर आम्दानीको बारेमा चर्चा छौं । गत वर्षको ११ महिनामा एउटा बैंकले औसतमा ३ अर्ब ३६ करोड नाफा कमाएको भने प्रतिसेयर आम्दानी औसतमा १९.१७ रुपैयाँ रहेको छ । प्रतिसेयर आम्दानीमा कुनै वाणिज्य बैंक अब्बल देखिँदा केही भने कमजोर देखिएका छन् ।
व्यापार, व्यवसाय र नाफामा अब्बल देखिएका बैंकहरू तुलनात्मक रुपमा थोरै पूँजी भएका बैंकभन्दा कमजोर देखिएका छन् । अर्थात् ठूला बैंक प्रतिसेयर आम्दानीका आधारमा साना बैंकभन्दा पछि परेका छन् ।
चुक्ता पूँजीका आधारमा ठूला रहेका नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा, ग्लोबल आइएमई, नबिल लगायतभन्दा थोरै चुक्ता पूँजी भएक एनआइसी, स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड, एभरेष्ट बैंकको प्रतिसेयर आम्दानी धेरै छ । यस आधारमा पूँजी लगानीको आधारमा ठूलाभन्दा साना बैंकले धेरै प्रतिफल हात पारेको देखिन्छ ।
कुनको कति प्रतिसेयर आम्दानी ?
गत आवको जेठ मसान्तसम्म बैंकहरूले कमाएको नाफाका आधारमा हिसाब गर्दा सबैभन्दा धेरै प्रतिसेयर आम्दानी एनआइसी एसीया बैंकको रहेको छ । २० वटा वाणिज्य बैंक मध्ये एनआइसीको प्रतिसेयर आम्दानी सबैभन्दा धेरै ४० रुपैयाँ रहेको छ ।
यस्तै, दोस्रोमा विदेशी लगानीको स्ट्यान्डार्ड चार्टर्ड बैंकको ३३ रुपैयाँ प्रतिसेयर आम्दानी रहेको छ । जेठमसान्तसम्म एभरेष्ट बैंकको २८.६६, नबिल बैंकको २६.२९ रुपैयाँ प्रतिसेयर आम्दानी रहेको छ ।
नेपाल र नेपाल एसबीआई बैंकको २०/२० रुपैयाँ प्रतिसेयर आम्दानी रहेको छ । प्रतिसेयर आम्दानीको हिसाबले सबैभन्दा कमजोर कुमारी, कृषि विकास र सिटिजन रहेका छन् । यी बैंकहरूको प्रतिसेयर आम्दानी ११/११ रुपैयाँ बढी छ ।
नोट : माथि प्रस्तुत प्रतिसेयर आम्दानी बैंकहरूले गत जेठ मसान्तसम्म कमाएको नाफाका आधारमा निकालिएको हो ।
