काठमाडौं । सरकारले सुदूरपश्चिम प्रदेशको कैलालीमा विशेष आर्थिक क्षेत्र (सेज) निर्माण प्रक्रिया अघि बढाउने भएको छ । सरकारले कैलालीको गोदावरी नगरपालिका (वडा नं. ७ र ८ मा)स्थित २३१.८६ हेक्टर क्षेत्रमा सेज निर्माण प्रक्रिया अघि बढाएको हो ।
सरकारले हरैया सामुदायिक वन, शान्ति महिला सामुदायिक वन, लक्ष्मी सामुदायिक वन र गोलादेउ सामुदायिक वनको जग्गामा कैलाली सेज निर्माण गर्न लागेको हो । सो वनभित्रको सेज क्षेत्र निर्माण गर्न वातावरणीय प्रभाव मूल्याकंन (ईआइए)को काम समेत पूरा भइसकेको जनाइएको छ ।
सेज निर्माणका लागि विस्तृत आयोजना प्रतिवेदन(डीपीआर) भइसकेको विशेष आर्थिक क्षेत्र प्राधिकरणका इन्जिनीयर सागर सिलवालले बताए । उनका अनुसार उक्त स्थानमा वन लिनका लागि वन विभागसँग समेत स्वीकृती प्राप्त भइसकेको छ ।
‘सेज निर्माणका लागि डीपीआर बनिसकेको छ, हालै ईआइए पनि स्वीकृत भएको छ, अब वन हटाउन सरकारी प्रकृया हुन्छ, वनको काम झनै झन्झटिलो भएकोले सजिलो छैन,’ सिलवालले चाणक्य पोष्टसँग भने ।
यस सेज क्षेत्र भित्र ७ प्रकारका ८० वटा प्लट निर्माण गरिने डीपीआरमा उल्लेख छ । बालबच्चाको सामग्री उद्योग, प्लाष्टिक उद्योग, मिल, चाउचाउ, दुग्ध पदार्थ सामग्री र खानेकुरा उद्योग, कागज उद्योग, विद्युतीय सामग्री उद्योग, गार्मेन्ट र अर्नामेन्ट उद्योग, निर्माण सामग्रीहरू र टेक्सटाइल उद्योग सञ्चालन हुनेगरी डीपीआर निर्माण गरिएको छ । यसबाहेक आयोजना क्षेत्रमा सर्भिस बिल्डिङहरू, सडक निर्माण र हरित क्षेत्र निर्माण गरिने उल्लेख छ ।
यस्तै, विराटनगरमा विशेष आर्थिक क्षेत्र निर्माणका लागि जग्गा प्राप्तिको काम भइरहेको छ । साल्ट ट्रेडिङको जग्गामा सेज निर्माण गर्ने तयारी भइरहेको हुँदा छलफलको चरणमा रहेको उनले बताए ।
सेजभित्र सञ्चालनमा आउने उद्योगले उत्पादनको ६० प्रतिशत विदेश निकासी गर्नुपर्ने प्रावधान छ । उद्योगको प्रकृति हेरेर कतिपय उद्योगले एक वर्षदेखि दुई वर्षभित्र विदेश निकासी गर्ने सम्झौता हुन्छ ।
