काठमाडौं । बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता भएपछि बैंकहरूले अन्तर बैंक सापटी लिन छाडेका छन् । लगातार निक्षेप बढ्दै जाँदा र कर्जाको माग नहुँदै पैसा बैंकमै थुप्रिन थालेपछि बैंकहरूले अन्तर बैंक सापटी बन्द गरेका हुन् ।
कर्जाको अधिक माग हुँदा बैंकहरूले एक अर्को बैंकसँग पैसा सापटी लिएर लगानी योग्य रकमको व्यवस्थापन गर्ने गर्छन् । तर, अहिले आफ्नै बैंकमा पर्याप्त तरलता कायम भएपछि बैंकहरूले अर्को बैंकबाट पैसा सापटी लिन छाडेका हुन् ।
यस्तै, बैंकहरूले कर्जाको माग बढ्न नसकेपछि राष्ट्र बैंकबाट पाउने स्थायी तरलता सुविधा समेत लिन छाडेका छन् । अहिले बैंकिङ प्रणालीमा ३ खर्ब बढी तरलता थुप्रिएको छ ।
नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले पनि बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता रहेको देखाउँछ । बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको औसत कर्जा निक्षेप (सीडी) अनुपात सीमाभन्दा ६ प्रतिशत कम अर्थात् ८४.०१ प्रतिशतमा झरेको छ । यस्तै, प्रणालीमा अधिक तरलता भएपछि नेपाल राष्ट्र बैंकले पछिल्लो दुई सातामै दुई पटक रिभर्स रिपो जारी गरेर तरलता खिचेको छ ।
प्रणालीमा अधिक तरलता भएसँगै अन्तर बैंक ब्याजदर आधाभन्दा धेरैले घटेको छ । गत पुस/माघतिर ८ प्रतिशत माथि पुगेको अन्तर बैंक ब्याजदर अहिले साढे २ प्रतिशत हाराहारीमा झरेको छ ।
नेपाल राष्ट्र बैंकको पछिल्लो तथ्यांक अनुसार गत शुक्रबार अन्तर बैंक ब्याजदर २.६५ प्रतिशतमा झरेको छ । यो पछिल्लो डेढ वर्ष यताकै कम हो ।
यद्यपि, अन्तर बैंक ब्याजदर घटे पनी ऋणीले राहत पाउने छैनन् । ऋणीले राहत पाउन बैंकहरूको बेसरेट नै घट्नु पर्ने हुन्छ । बैंकहरूले वैशाखदेखि लगातार कर्जाको ब्याजदर घटाउँदै आएका छन् भने आगामी महिना पनि घटाउने देखिन्छ ।
