काठमाडौं । सरकारले पुस भित्र ३० हजार टन रासायनिक मल ल्याउने तयारी गरेको छ । भारतबाट जीटुजी प्रक्रियामार्फत ३० हजार टन मल ल्याउन लागिएको हो ।
भारतबाट ल्याउन लागिएको उक्त मल हाल बोरामा प्याकिङ्ग भइरहेको कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले जनाएको छ । मन्त्रालयका प्रवक्ता प्रकाशकुमार संजेलले पुसभित्रै ३० हजार टन मल ल्याउन अहिले भारतमा प्याकिङ भइरहेको बताए ।
‘मल प्याकिङ भइरहेको छ, पुषको पहिलो साता भित्र आयात भइसक्ने छ, त्यसपछि बाँकी मल माघ(फागुनमा आयात हुनेछ,’ संजेलले भने ।
चालु आर्थिक वर्षमा सरकारले २ लाख ५७ हजार मेट्रिकटन रासायनिक मल खरिदको लागि टेण्डर आह्वान गरेको थियो । सो मध्ये हाल १ लाख १० हजार मेट्रिकटन मल आयात भइसकेको छ । आयातित मल मध्ये ८६ हजार मेट्रिकटन मल विक्री वितरण भइसकेको उनले जानकारी दिए ।
कति मल मौज्दात?
हाल कृषि सामग्रीसँग यूरिया मल १५ हजार ९७९ टन रहेको छ भने डीएपी मल १८ हजार ४३२ टन रहेको छ । साथै पोटास मल ९ हजार ८३७ टन रहेको कृषि सामग्री कम्पनीले जनाएको छ । हाल कृषि सामग्री कम्पनीसँग ३५ हनार ४४९ मेट्रिकटन मल मौज्दात रहेको छ ।
साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनसँग यूरीया मल ६ हजार ५८४ टन, डीएपी मल ८५४ टन र पोटास मल ९५ टन गरी ७ हजार ५३४ मेट्रिक टन मल मौज्दात रहेको छ ।
चालु आर्थिक वर्षका लागि मल आयात गर्न १६ अर्ब रुपैयाँ बजेट सुनिश्चितता गरिएको छ । कृषि सामग्री कम्पनीले १ लाख टन मलका लागि ग्लोबल टेण्डर गरेको छ । सो मध्ये ७० हजार टन मल आयात भएको थियो । थप ३० हजार टन मल आयातको क्रममै रहेको छ ।
साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनले ५७ हजार ५ सय टन मलको ग्लोबल टेण्डर आवहान गरेको थियो । सो मध्ये ३० हजार टन मल आयातको क्रममा रहेको छ ।
आयातका क्रममा रहेको सो मलहरु माघ/फागुन भित्र आयात हुने प्रवक्ता संजेलले बताए । उनले कृषि सामग्रीको २० हजार टन र साल्ट ट्रेडिङको १० हजार टन मल मंसिर भित्रै आइपुग्ने बताए । हाल कृषि सामग्रीको २० हजार टन मध्य ५ हजार टन मल भैरहवा नाकामा आइसकेको उनले जानकारी दिए । १० हजार मेट्रिकटन मल भने विशाखा पटनाबाट नेपालका लागि निकासी भइसकेको उनले बताए ।
मल अभावलाई समाधान गर्दै नेपाल सरकार र भारत सरकार बीचको जिटुजि सम्झौता भएको छ । सम्झौताअनुसार पहिलो वर्ष १ लाख ५० हजार, दोस्रो वर्ष १ लाख ७० हजार, तेस्रो वर्ष १ लाख ९५ हजार, चौथो र पाँचौं वर्षमा २ लाख १० हजार मेट्रिक टन मल नेपालले भारतसँग खरिद गर्न पाउने उल्लेख छ ।