काठमाडौं । लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरूको खराब कर्जा ह्वात्तै बढेको छ । आर्थिक गतिविधि चलायनमान नहुँदा ऋणीको ऋण तिर्ने क्षमतामा गिरावट आउँदा लघुवित्त कम्पनीहरूको खराब कर्जा झन्डै दोब्बरले बढेको हो ।
गत वर्षको पहिलो त्रैमासमा औसतमा २ प्रतिशतभन्दा कम रहेको लघुवित्तहरूको खराब कर्जा चालु आवको सोही अवधिमा साढे ३ प्रतिशत नाघेको छ ।
चालु आवको पहिलो त्रैमासमा लघुवित्त कम्पनीहरूको औसत खराब कर्जा ३.६३ प्रतिशत रहेको छ । बैंकिङ प्रणालीमा कायम तरलता अभाव र ब्याजदर वृद्धिका कारण लघुवित्तहरूको नाफामा भारी गिरावट आएको छ ।
गत वर्षको तुलनामा लघुवित्तहरूको नाफा औसतमा ३९ प्रतिशतले घटेको छ । एकातिर नाफामा भारी गिरावट आउनु र अर्कोतिर समयमै ऋण असुल हुन नसक्दा लघुवित्तहरू समस्यामा पर्न थालेका छन् ।
ऋण असुल्न नसकेपछि लघुवित्तहरूको खराब कर्जा बढेको हो । घटेको नाफाबाट पनि असुल हुन नसकेको कर्जा बापतको रकम प्रोभिजनिङ गर्नुपरेकाले नाफामा ठूलो असर पिरेको छ ।
स्रोत अभावले कर्जा विस्तार गर्न नपाउँदा चालु आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमै लघुवित्त वित्तीय संस्था, विकास बैंक र वाणिज्य बैंकको नाफा घटेको छ भने खराब कर्जा बढेको छ । ब्याजदर वृद्धिले लगानी गरेको कर्जा रिकर्भर गर्न नसक्दा खराब कर्जाको सूचक पनि माथि उक्लीएको प्रकाशित संस्थाहरूका वित्तीय विवरणले देखाउँछ ।
आफ्नै स्रोत भएका ठूला वित्तीय संस्थाहरूमा यस्तो समस्या कम देखिएपनि अरु संस्थामा निर्भर रहने लघुवित्त वित्तीय संस्थालाई भने गम्भीर धक्का लागेको छ । एकदर्जन बढी लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरू घाटामा गएका छन भने तीन दर्जन बढी संस्थाहरूको नाफा घटेको छ ।
कुनको कति छ ?
व्यवसायिक संकटमा रहेका लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरूको औसत खराब कर्जा ३.६३ प्रतिशत छ । केही कम्पनी शून्य प्रतिशत रहेको छ भने केहीको ८ प्रतिशतसम्म रहेको छ । एक दर्जन बढी लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरूको खराब कर्जा ५ प्रतिशत भन्दा माथि छ ।
सामान्यतया खराब कर्जा ५ प्रतिशत माथि पुगेपछि संस्थाको वित्तीय स्वस्थ्य राम्रो मानिँदैन । सकीक्षा अवधिमा मनकामना स्मार्ट लघुवित्त वित्तीय संस्थाको खराब कर्जा सर्वाधिक ७.८५ प्रतिशत पुगेको छ ।
त्यस्तै, वीन नेपाल लघुवित्तको ७.६७ प्रतिशत खराब कर्जा पुगेको छ । निर्धन उत्थान लघुवित्त वित्तीय संस्थाको ७.१४ प्रतिशत पुगेको छ । यसैगरी, ४ लघुवित्तको खराब कर्जा ५ देखि ६ प्रतिशतको बीचमा छ भने डेढ दर्जनको ४ प्रतिशत बढी रहेको छ ।
एक दर्जनका २ प्रतिशत बढी, एक दर्जन बढीको २ प्रतिशत माथि खराब कर्जा रहेको छ । सार्र्वजनिक वित्तीय विवरण अनुसार फष्र्ट माइक्रो फाइनान्स कम्पनीको खराब कर्जा सबैभन्दा कम शून्य रहेको छ ।
संस्थाहरूको ५ प्रतिशतभन्दा बढी खराब कर्जा पुगे जोखिम मानिन्छ । जसले संस्थाको व्यवसायिक संकट निम्त्याउँने वित्तीय क्षेत्रका जानकारहरू बताउँछन् । नेपाल राष्ट्र बैंकले लघुवित्तलाई १५ प्रतिशत कर्जाको ब्याजदरको क्याप लगाएको छ । वाणिज्य बैंकको १५ प्रतिशत बढी निक्षेपकै ब्याजदर पुगेको छ । संस्थाहरूको वित्तीय स्रोत बैंकहरू भएकाले महंगोमा कर्जा लिएर सस्तोमा लगानी गर्दा व्यवसायिक संकट आएको उनीहरूको भनाइ छ ।
