काठमाडौं । पछिल्लो समय लगातार उकालो लागेको अमेरिकी डलरको मूल्यले फेरि नयाँ कीर्तिमान बनाएको छ । मंगलबार अमेरिकी डलरको भाउ अहिलेसम्मकै उच्च विन्दुमा पुग्दै नयाँ रेकर्ड बनाएको हो ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले मंगलबारका लागि सार्वजनिक गरेको विनिमयदर अनुसार १ अमेरिकी डलरको विनिमय दर १३० रुपैयाँ ९० पैसा (विक्री दर) तोकेको छ । यो हालसम्मकै उच्च हो । मंगलबारको लागि राष्ट्र बैंकले अमेरिकी डलर एकको खरिददर १३० रुपैयाँ ३० पैसा तोकेको छ ।
विश्वबजारमा अमेरिकी डलरप्रतिको आकर्षण बढेसँगै लगातार मूल्य आकाशिएको हो । ।डलरको भाउ अझै माथि जाने संकेतहरु देखिएको छ।
अमेरिकी डलरको तुलनामा भारतीय रुपैयाँ कमजोर भएका कारण त्यसको प्रत्यक्ष असर नेपाली मुद्रामा परेको हो।नेरु र भारुबीच स्थिर विनिमय दर छ ।
डलरको भाउ बढेसँगै नेपाली अर्थतन्त्रमा सकारात्मक र नकारात्मक दुवै असर पर्नेछ । विदेशमा रहेका नेपाली कामदारहरुले रेमिट्यान्स डलरमा पठाउँछन् । डलरको भाउ बढ्दा रेमिट्यान्समा केही वृद्धि हुन्छ । त्यस्तै डलरको भाउ बढेसँगै पर्यटन क्षेत्र पनि राम्रो हुनेछ । नेपालमा आउने विदेशी पर्यटकले डलर बोकेर आउँछन् र खर्च गरेर जान्छन् ।
यस्तै, हस्तकला लगायत वस्तुको निर्यातबाट निकासीकर्ताको आम्दानी बढ्छ। यद्यपि, नेपालबाट निकासी न्यून मात्रमा हुने गरेको छ ।
डलरको भाउ बढ्दा नेपाललाई फाइदाभन्दा नोक्सानी धेरै हुने गर्छ । आयातमुखी अर्थतन्त्र भएकाले डलरको भाउ बढ्दा हरेक वस्तुको मूल्य आकाशिने छ । भारतसहित तेस्रो मुलुकबाट आयात हुने मोटर, मोबाइल फोन, इलेक्ट्रोनिक्सका सामान, लत्ताकपडा, औद्योगिक कच्चा पद्धार्थ लगायत सामान महँगो पर्ने छन्। साथै, सरकारले तिर्नुपर्ने ऋणको दायित्व बढ्ने छ ।
अब डलरको भाउ बढ्ने वा घट्ने भन्ने कच्चा तेलको मूल्यमा भर पर्ने विज्ञ बताउँछन् ।
