काठमाडौं । नेपाल सिमेन्टमा आत्मनिर्भर रहे पनि उद्योग थपिने क्रम जारी छ । विदेशी तथा स्वदेशी व्यवसायीले नयाँ सिमेन्ट उद्योगमा लगानी गरिहरेका छन् ।
नेपालमा मागभन्दा बढी सिमेन्ट उत्पादन क्षमता रहेको छ भने पछिल्लो समय निर्यात गर्ने बारे पहल समेत भइरहेको छ । निर्यात सम्भावना समेत रहेकाले सिमेन्ट उद्योगमा धमाधम लगानी थपिन थालेको हो ।
यसैक्रममा, कपिलवस्तुमा करिब ६ अर्ब लगानीमा सिमेन्ट उद्योग खुल्ने भएको छ । शिवराज नगरपालिका वडा नम्बर ७ मा ५ अर्ब ९० करोड लगानीमा गौरीशंकर सिमेन्ट सिमेन्ट उद्योग खुल्न लागेको हो ।
यस उद्योगले वार्षिक ७ लाख २६ हजार मेट्रिकटन सिमेन्ट उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखेको छ । उक्त उद्योग संचालनमा आएपछि ३४० जनाले प्रत्यक्ष रोजगारी पाउने छन् ।
नेपालमा हाल झण्डै ३५ लाख मेट्रिक टन सिमेन्टको माग छ । नेपालमा स्थापना भएका सिमेन्ट उद्योगको कुल जडित क्षमता ५५ लाख मेट्रिक टन पुगिसकेको भए पनि क्लिन्कर भने आयात गर्नुपर्ने अवस्था छ । विकास निर्माणका काममा बढोत्तरी हुँदै गएको तथा भौतिक पूर्वाधारमा लगानी बढिरहेको सन्दर्भमा आगामी दिनमा थप सिमेन्ट उद्योग स्थापना हुने देखिन्छ ।
हाल नेपालमा ५ दर्जन उद्योगले सिमेन्ट उत्पादन गर्दै आएका छन् भने झन्डै ९० उद्योग दर्ता छन् । ती उद्योगहरुमा ३०० अर्ब रुपैयाँ बढी लगानी रहेको जनाइएको छ । नेपाली सिमेन्ट उद्योगको बजार १ खर्ब ५० अर्ब रुपैयाँ बराबरको रहेको छ । यो क्षेत्रले हजारौंलाई प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष रोजगारी दिएको छ ।
नेपाल सिमेन्ट उद्योग महासंघ अन्तर्गत ३१ सिमेन्ट उद्योग रहका छन् । हाल दुई दर्जन बढी क्लिंकर उत्पादन गर्ने सिमेन्ट उद्योग रहेका छन् । वीरगन्ज, दाङ, हेटौंडा, उदयपुरलगायत क्षेत्र सिमेन्ट उद्योगका लागि प्रसिद्ध छन् । नेपाल सिमेन्टमा आत्मनिर्भर भइसकेको छ । निजी क्षेत्रको उपस्थिति भएको छोटो अवधिमै मुलुक सिमेन्टमा आत्मनिर्भर बनेको हो ।
यसैगरी १९ वटा छड उद्योगहरु सञ्चालनमा रहेका छन् । रड तथा स्टिल उद्योगमा ७० अर्ब रुपैयाँ हाराहारीमा लगानी रहेको छ । सिमेन्ट र छड उत्पादनमा २ सय अर्ब रुपैयाँभन्दा धेरै लगानी रहेको व्यवसायी बताउँछन् ।
छड उत्पादनका लागि पनि आवश्यक फलामका ब्लेडको आयात भारतको दुर्गापुर, बंगाल, राहुलकेला, छत्तीसगढबाट हुने गरेको छ । सो फलामका ब्लेडहरु सुनौली/भैरहवा नाका हुँदै धेरै आयात हुन्छन् ।
