काठमाडौं । काठमाडौंको मुटु सुन्धारास्थित काठमाडौं मलमा रहेको ‘स्कीन केयर फेसियल हाउस’ थाहा नपाउने सुन्दरताका पारखीहरु सायदै कमै होलान् । के युवायुवती, के बृद्धबृद्धा, के महिला के पुरुष । सबै आफ्नो सुन्दरता निर्खान फेसियल हाउसमा भीड लाग्ने गरेको देखिन्छ ।
उक्त फेसियल हाउसकी संचालिका हुन् सुस्मा महरा । विगत डेढ दशकदेखि सौन्दर्य व्यवसाय गर्दै आएकी उनले ब्यूटिपार्लर व्यसायलाई आकर्षित पेशाको रुपमा बदलेकी छिन् भने धेरैको प्रेरणाको स्रोत समेत बनेकी छिन् ।
उनले ब्यूटीपार्लरलाई कर्पोरेट शैलीमा संचालन गरेकी छिन् । १३ वर्ष अघि ४० लाख लगानीमा सुरू भएको उनको स्कीन केयर फेसिएल हाउसमा हाल २ करोड माथिको लगानी भइसकेको छ । ‘सुरूमा काठमाडौं महलको चार तलामा ३०० स्वायर फिटबाट फेसिएल हाउस सुरू गरेको थिएँ, अहिले क्षेत्रफल बढाएर ५ हजार स्वायरफिट पुर्याएको छु । ग्राहकको फ्लो अनुसार एरिया बढाउनु आवश्यक पनि थियो,’ उनी भन्छिन् ।
काठमाडौं मलबाट व्यवसाय सुरू गरेकी उनले आफ्नो सेवा विस्तार गरी देशका विभिन्न ८ ठाउँमा पुर्याएकी थिइन् । तर, कोरोनाको कारण ३ वटा फेसिएल हाउस बन्द भए पनि हाल ५ ठाउँमा संचालनमा छन् । कोरोनका कारण झापा, बागबजार र बौद्धको फेसिएल हाउस बन्द भए । हाल काठमाडौं मल (हेड अफिस), सीटीसी मल, चाबहिल गणेशस्थान,पोखरा ट्रेड महल र सुर्खेतको न्यूरोडमा भने संचालन भइरहेको महरा बताउँछिन् । गत हप्ता उनले फेसिएल हाउसको १४ औं वार्षिउत्सव समेत मनाइन् ।
आफूले हालसम्म ५ हजार बढी विद्यार्थीहरुलाई सोन्दर्यकला सिकाइसकेको महरा बताउँछिन् । साथै, आफूले प्रशिक्षण दिएका विद्यार्थीमध्येबाट आर्थिक अवस्था कमजोर भएका ६० जनालाई रोजगारी समेत प्रदान गरेकिछिन् ।
कस्मेटिक उद्योग खोल्ने तयारी
फेसियल व्यवसायमा आक्रमक लगानी र शाखा विस्तार गरेकी महरा अहिले आफै कस्मेटिक उद्योग खोल्ने तयारीमा जुटेकी छिन् । झन्डै डेढदशक लामो कामको अनुभव र यस क्षेत्रको भविष्य देखेर आफू नेपालै कस्मेटिक उद्योग खोल्ने तयारीमा जुटेको महरा बताउँछिन् ।
‘करोडौं मूल्य खर्चेर विदेशबाट कस्मेटिक सामान आयात गर्न बानी परेका हामीलाई नेपालमै उद्योग खोल्न सम्भव छ र भन्ने लाग्ला । यो कुरा मात्र होइन अहिलेको आवश्यकता पनि हो,’ उनी भन्छिन, ‘मेरो अनुभवले नेपालमा कस्मेटिक उद्योगको भविष्य राम्रो देखेको छु । बजार ठूलो छ । यिनै आधारले मलाई कस्मेटिक उद्योग खोल्न प्रेरित गरेको छ । अब छिट्टै संचालनमा ल्याउँछु ।’
विदेशबाट कस्मेटिक सामान आयात गर्दा कर धेरै तिर्नु पर्ने भएकाले नेपालमा ती सामान महँगो हुने गरेको उनी बताउँछिन् । नेपालमै उद्योग खोलेर सामान उत्पादन गर्न सके कस्मेटिक सामानको मूल्य सस्तिने र प्रयोग समेत बढ्ने उनको विश्वास छ । ‘अहिले करका कारण हामीले प्रयोग गर्ने कस्मेटिक सामानको मूल्य महँगो पर्ने गरेको छ । कहिले समयमै सामान आइपुग्दैन । हामी आफैंले उद्योग खोल्न सके स्वदेशमै सस्तो, सुलभ र गुणस्तरीय सामान प्रयोग गर्न पाउँछौं,’ उनी भन्छिन् ।
नेमालमै कस्मेटिक उद्योग खोल्न अग्रसर रहेकी महराले उद्योग विभागमा दर्ता समेत गराइसकेकी छिन् । ‘मैले उद्योग दर्ता गरिसकेको छु । अरु काम पनि भइरहेका छन् । हालसम्म करिब ७० प्रतिशत काम सकिएको छ । अब छिट्टै उद्योग संचालनमा ल्याउने छु,’ महराले भनिन् ।
काठमाडौं महानगरभित्र उद्योग संचालन हुने उनले जानकारी दिइन् । ‘अन्य उद्योग जस्तो कस्मेटिक उद्योगको लागि ठूलो ठाउँ आवश्यक पर्दैन । थोरै ठाउँमा पनि संचालन गर्न सकिने भएकाले काठमाडौं भित्रै उद्योग खोल्न लागेकी हुँ,’ उनी भन्छिन् ।
फेसियलका सामान उत्पादन गर्ने
कस्मेटिक भित्र धेरै आइटम पर्ने भएता पनि आफूले थोरै आइटम मात्र प्रोडक्टशन गर्न लागेको उनी बताउँछिन् । ‘कस्मेटिक्स भित्र धेरै आइटम पर्छन्, सबै एकै ठाउँमा उत्पादन गर्न सम्भव हुँदैन । मेरो उद्योगमा फेसियल टाइपका २/३ वटा आइटम प्रोडक्टशन गर्छु । कुन-कुन भन्ने टुंगो भने भएको छैन,’ उनले भनिन् ।
सरकारले कस्मेटिक उद्योगको लागि सहुलियता प्रदान गरेर अघि बढ्न सहयोग गर्नुपर्ने बताउँछिन् । ‘सरकारले कस्मेटिक उद्योग खोल्नका लागि सहुलियत कर्जा, कच्चा पदार्थ आयातमा सहज लगायत सहयोग गर्नुपर्छ,’ उनी भन्छिन् ।
‘उत्पादनले विदेशीसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्छ’
सौन्दर्य क्षेत्रमा डेढ दशकदेखि काम गर्दै आएकी महरा आफूले उत्पादन गर्ने वस्तुले विदेशी वस्तुसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने बताउँछिन् । ‘हामी सामान उत्पादन गर्दा गुणस्तरमा ध्यान दिनुपर्छ, त्यसमा कम्परमाइज गर्न हुन्न । उच्च गुणस्तरी सामान बनाउनुपर्छ । विदेशी सामानसँग प्रतिस्पर्धा गर्न नसक्ने भन्ने नै हुन्न । हाम्रा प्रोडक्टले विदेशी वस्तुलाई प्रतिस्थापन गर्न सक्छन्/सक्ने बनाउनुपर्छ,’ उनी भन्छिन् ।
विदेशबाट आयात हुने अधिकांश कस्मेटिक सामान गुणस्तरीयभन्दा पनि बाहिर लुक्स मात्र आकर्षक हुने महरा बताउँछिन् । ‘बाह्य देशका उत्पादनलाई बाहिरि सुन्दरताले छोपिएको हुन्छ, आकर्षक लुक्स भएपछि भित्र कस्तो छ याद नगरी हामी राम्रो भनेर किन्छौं, तर हाम्रो देशमा प्याकेजिङका लागि बट्टा, स्टिकर लगायत विदेशबाटै किनेर ल्याउनुपर्ने बाध्यता छ । हामीले पनि गुणस्तरसँगै फिनसिङ र प्याकेजिङमा ध्यान पुर्याउन सक्नुपर्छ । यसले प्रतिस्पर्धा गर्न सजिलो बनाउँछ,’ उनी भन्छिन् । कस्मेटिक सामान उत्पादनका लागि स्वदेशमा उपलब्ध नहुने कच्चा पदार्थ भने विदेशबाटै ल्याउनुपर्ने उनको भनाइ छ ।
भित्री र बाहिरी दुवै सुन्दरता आवश्यक
मानिस भित्री र बाहिरी दुवै रुपमा सुन्दरता हुनुपर्ने महरा बताउँछिन् । ‘भन्नलाई मान्छेको रुप जस्तो भएता पनि मन सफा हुनुपर्छ भनिन्छ । तर हरेक मान्छेले देख्ने भनेकै मान्छेको बाहिरी सुन्दरता हो । उसको रुप हो । भित्री रुप हेर्न त कसले कसको सक्छ र ?,’ उनी भन्छिन्, ‘यसो भन्दैमा बाहिरी रुप मात्र सुन्दर भएर हुँदैन । मानिसको बानि, बेहोरा, भित्री मन सबै सफा र सुन्दर हुनुपर्छ । भित्री रुप मेकअप गरेर सुन्दर बनाउन नसके पनि बाहिरी सुन्दर बनाउन सकिन्छ । र, आफू सुहाउँदो मेकअप गर्नु पनि पर्छ ।’ अझ पछिल्लो समय बिनामेकअपको मान्छेलाई हेर्ने नजर नै फरक रहेको समेत उनको अनुभव छ ।
पुरुषका लागि पनि उत्तिकै जरुरी छ मेकअप
प्रायः भन्ने गरिन्छ मेकअप महिलाका लागि मात्र आवश्यक छ । तर, महारा भने पुरुष र महिला दुवैका लागि मेकअप आवश्यक रहेको बताउँछिन् । ‘मेकअपले अनुहारमा सुन्दरता बढाउने हो । चाहे महिला होस् चाहे पुरुष, सबैले आफू सुन्दर बनूँ भन्ने हुन्छ । महिलाहरु देखिने गरी नै मेकअप गर्छन । पुरुष त्यसरी गर्दैनन् । परक यति हो । यो दुवैका लागि उत्तिनै आवश्यक छ ।’ आफ्नो फेसियल हाउमा महिलापुरुष दुवै खाले ग्राहक आउने उनको भनाइ छ ।
