काठमाडौं । नवलपरासीमा नेपालकै दोस्रो सेनिटरी प्याड उद्योग सञ्चालनमा आउने भएको छ । ब्रजेश्वरी इण्डष्ट्रिजले नवलपरासीको रामग्राम नगरपालिका वडा नम्बर १५ मा सेनेटरी प्याड उद्योग सञ्चालनमा ल्याउन लागेको हो ।
सो उद्योग ६४ करोड ८० लाख रुपैयाँ लगानीमा सञ्चालन गर्न लागिएको छ । उद्योगले वर्षेनी ३ करोड पिस सेनेटरी प्याड उत्पादन गर्ने छ । साथै ३ करोड पिस डाइपर, ५ लाख पिस न्याक्पिन, ५ लाख रोल ट्वाइलेट पेपर लगायतका सामग्री उत्पादन गर्ने छ ।
आन्तरिक लगानीमै बन्न लागेको यो उद्योग सेनिटरी प्याड उत्पादन गर्ने दोस्रो उद्योग हो । यसअघि नेपालमा पहिलो पटक चितवनमा मितेरी जैविक सेनिटरीप्याड उद्योग स्थापना भएको थियो ।
सो उद्योग ६४ करोड ८० लाख रुपैयाँ लगानीमा सञ्चालन गर्न लागिएको छ । उद्योगले वर्षेनी ३ करोड पिस सेनेटरी प्याड उत्पादन गर्ने छ । साथै ३ करोड पिस डाइपर, ५ लाख पिस न्याक्पिन, ५ लाख रोल ट्वाइलेट पेपर लगायतका सामग्री उत्पादन गर्ने छ ।
नेपालमा वर्षेनी अर्बौँ रुपैयाँ सेनिटरीप्याड, डाइपर तथा टिस्यू लगायतका सामाग्री आयात गर्ने क्रममा बाहिरिने गरेको छ । चालू आर्थिक वर्षको ५ महिना (साउन–मंसिर) मा १ अर्ब ३३ करोड ९६ लाख रुपैयाँ सेनिटरी प्याड लगायतका सामग्री आयातका क्रममा बाहिरिएको छ । ८ करोड ५० लाख पिस सेनिटरी प्याड आयातका क्रममा सरकारले ३९ करोड रुपैयाँ राजश्व संकलन गरेको थियो ।
भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार गत आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को सोही अवधिमा १ अर्ब ८ करोड ६८ लाख रुपैयाँ बराबरको सेनिटरी प्याड लगायतका सामग्री आयात भएको भनसार विभागको तथ्यांकले देखाएको छ । गत आवमा ११ करोड ८ लाख पिस सेनिटरी प्याड लगायतका सामग्री आयातका क्रममा ३२ करोड १३ लाख रुपैयाँ राजश्व संकलन भएको थियो ।
गत आर्थिक वर्षमा कुल २ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ बराबरको सेनिटरी प्याड आयात भएको थियो । २३ करोड ९१ लाख पिस सेनिटरी प्याड आयातका क्रममा ६८ करोड ३० लाख रुपैयाँ राजश्व संकलन भएको थियो ।
आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा कुल २ अर्ब २० करोड ३५ लाख रुपैयाँ बराबरको सेनिटरीप्याड, डाइपर तथा टिस्यू लगायतका सामाग्री आयात भएको थिए । सेनिटरी प्याड आयात मार्फत सरकारले सो वर्ष ६७ करोड ९५ लाख ३८ हजार रुपैयाँ राजश्व संकलन भएको थियो । गत वर्ष २६ करोड १९ लाख ३५ हजार २८९ सेनिटरी प्याड आयात भएको थियो ।
आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा १ अर्ब ७२ करोड ८७ लाख रुपैयाँ बराबरको सेनिटरी प्याड आयात भएको थियो । १८ करोड ३० लाख ६१ हजार ७७४ सेनिटरीप्याड आयातका क्रममा सरकारले ५० करोड ७५ लाख ४६ हजार रुपैयाँ राजश्व भित्रिएको थियो ।
यस्तै आर्थिक वर्ष २०७३/७४ मा १ अर्ब ५६ करोड ९ लाख ३९ हजार रुपैयाँ बराबरको सेनिटरीप्याड आयात भएको छ । सो अवधिमा ४५ करोड ४४ लाख ३ हजार रुपैयाँ राजश्व संकलन भएकोकम थियो । उक्त समयमा १६ करोड ९२ लाख ५९ हजार ८५० सेनिटरीप्याड आयात भएका थिए ।
नेपालमा पहिलो पटक सन् २०१४ मा चितवनमा सेनिटरीप्याड उद्योग कम्पनी खुलेको छ । मितेरी जैविक सेनिटरीप्याड नामक उक्त कम्पनीले १८० दिनमा डिस्पोज हुने सेनिटरीप्याड निर्माण गरेको हो । सो प्याड नीर्माणका लागि कच्चा पदार्थ भने भारतबाट नै आयात हुने गरेको पाइएको छ ।
कति हुन्छ सेनिटरी प्याड खपत ?
एउटा महिलाले जीवनकालमा १५ हजार सेनिटरी प्याड प्रायोग गर्छन् । एक अध्ययनका अनुसार एउटा महिलाले आफ्नो जीवनको ३ हजार ५०० दिनसम्म महिनावारीको अवस्था भोग्नु पर्ने हुन्छ । यस अनुसार एउटा महिलाले ११ हजार देखि १५ हजार वटा सेनिटरी प्याड आफ्नो जीवनकालमा प्रयोग गर्ने गर्छन् । एक महिलाले आफ्नो जीवनकालमा ५० केजीको हारहारीमा प्याड प्रयोग गर्ने गरेको एक तथ्यांकले देखाएको छ ।
विश्वमा २७ वटा भन्दा बढी सेनिटरीप्याडका ब्राण्डहरु रहेका छन् । नष्ट गर्न सकिने र नष्ट गर्न नसकिने दुई प्रकारका सेनिटरी प्याड हुन्छन् । नष्ट हुन नसक्ने प्याड २०० देखि १ हजार वर्षसम्म रहने गर्छ भने नष्ट हुन सक्ने प्याड १८० दिनमा नष्ट हुने गर्छ ।
२०६८ को जनगणना अनुसार नेपालको जनसंख्या २ करोड ६४ लाख ९४ हजार ५०४ पुगेको थियो । त्यस अनुसार महिलाको संख्या १ करोड ३६ लाख ४५ हजार ४६३ रहेको छ । यसरी महिलाको बढ्दो जनसंख्यासँगै नेपालमा सेनीटेरी प्याडको प्रयोग समेत बढ्दो देखिन्छ । हाल नेपालको जनसंख्या ३ करोडका हाराहारीमा रहेको छ ।
