काठमाडौं । रौतहटको श्रीराम सुगर मिल्सले अझै पनि उखु किसानको रकम फिर्ता गरेको छैन । श्रीराम सुगर मिल्सका सञ्चालक महम्मदपुर गरुडालाई उद्योग प्रशासनले गत २०७७ साउन ११ गते सूचना प्रकाशन गरी उद्योग बन्द गर्न निर्देशन दिएपछि उखु किसानलाई भुक्तानी दिन बाँकी राखेको पाइएको हो ।
उखु उत्पादक संघका अनुसार श्रीराम सुगर मिलले २०७१/७२ सालदेखिका उखुको मूल्य बुझाएको छैन । २०७३ असोज ८ गते भएको किसान र उद्योगी बीच सम्झौता भए अनुसार चिनी उद्योगीहरूले २०७१/७२ मा उखु किसानले भुक्तानी पाउने रकम दशैँ अगाडि भुक्तानी गर्नु पर्ने थियो । तर, उद्योगीहरूले पूरै भुक्तानी गरेका थिएनन् । त्यपछि भुक्तानीका लागि पुनः २०७४ बैशाख १० गते फेरी किसान र उद्योगी बीच सम्झौता गराइयो । तर, त्यो समय पनि उद्योगीहरूले सम्झौता अनुसार पूरा भुक्तानी गरेनन् ।
लगातार २०७४ जेठ १ गते पुन उखु किसानको रकम भुक्तानी गर्न सम्झौता भएको थियो तर, सरकारले कुनै चासो नदेखाउँदा किसानले भुक्तानी पाउन सकेनन् ।
त्यसपछि २०७६ पुष १५ गते उद्योगीहरूले चिनी र स्प्रिट बेचेर भए पनि उखु किसानको सम्पूर्ण रकम भुक्तानी गर्ने बाचा गरे पनि हालसम्म त्यो रकम पूरा भुक्तानी हुन सकेको छैन ।
२०७१/७२ मा किसानले १२ करोड रुपैयाँ भुक्तानी पाउनु पर्ने थियो । २०७५/७६ मा २८ करोड ५० लाख भुक्तानी गर्नु पर्ने, २०७६/७७ मा ५० लाख गरी कुल ४१ करोड रुपैयाँ भुक्तानी गर्न बाँकी रहेको छ ।उखु उत्पादक संघले उखुको भुक्तानी पाउनका लागि विभिन्न निकायमा पहल गरे पनि नयाए पाउन सकेका छैनन् ।
संघले २०७६ कात्तिक ३ गते उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका सचिवलाई भुक्तानी पाउने बारेमा ज्ञापनपत्र बुझाएको थियो । साथै २०७६ कात्तिक ७ गते फेरि उद्योग मन्त्रीलाई समेत ज्ञापन पत्र बुझाइएको थियो । २०७६ मंसिर ६ गते, २०७६ मंसिर १०, २०७६ मंसिर १२, २०७७ साउन १४ गते, २०७७ असोज ७ गते उखुको भुक्तानीका विषयमा विभिन्न ज्ञापनपत्रहरू बुझाइएका थिए ।
सरकारले मिल नै बन्द गर्ने निर्णय लिँदा किसानले बाँकी रकम पनि नपाउने र भविष्यमा धेरै समस्याहरू उत्पन्न हुने संघको भनाइ छ । श्रीराम सुगर मिल बन्द हुँदा रौतहटका १८ हजार किसान बेरोजगार हुने सम्भावना रहेको छ । मिल नै बन्द भए पछि किसानले थोरै पाउने रकम समेत रोकिने किसानहरूको गुनासो रहेको छ ।
यस्तै उद्योगमा प्रत्यक्ष रोजगार पाएका ३३० स्थानीय श्रमिकहरू समेत उद्योग बन्द हुँदा पीडित हुने छन् । उद्योग बन्द भएपछि हजारौं घरपरिवारको आम्दानीको स्रोत बन्द हुने भन्दै किसानहरूले मिल सञ्चालन गर्न अनुरोध गरेका छन् ।
