नुनदेखि सुनसम्मका खानी सञ्चालनका लागि १३ कम्पनीले दिए आवेदन, चुनढुंगा रोजाइमा
गिता भुजेल
प्रकाशित : 10:20 am, शनिबार, असार २०, २०७७

काठमाडौं । सरकारले बोलकबोल प्रक्रियाबाट १० नयाँ खानीे सञ्चालन गर्न दिने तयारी गरेको छ ।

 

खानी तथा भूगर्भ विभागले असार ३ गते नुनदेखि सुनसम्मका खानीको उत्खन्न तथा अनुसन्धानका लागि आवेदन मागे गरेको थियो । सोसँगै २ हप्तामै खानी सञ्चालनका लागि १ दर्जनभन्दा बढी कम्पनीले आवेदन दिएका छन् ।

 

विभागका अनुसार शुक्रबारसम्ममा खानी सञ्चालनको लागि अनुमति माग्दै १३ कम्पनीले आवेदन दिएका छन् । सो अवधिमा १० नयाँ खानीमध्ये ७ वटा खानी सञ्चालनका लागि आवेदन परेको छ । ३ वटा खानी सञ्चालनका लागि अहिलेसम्म कुनै आवेदन परेको छैन ।

 

विभागले तामा, चुनढुंगा, नुन, कोइला, ग्रेनाइट , केओलिन लगायतको खानी उत्खनन तथा अध्ययनका लागि आवेदन दिएका कम्पनीलाई बोलकबोलका आधारमा सञ्चालन अनुमति दिइने जनाएको छ ।

 

आवेदन दिने समय अझै ३ हप्ता बाँकी रहेकाले सो अवधिसम्म सबै खानी सञ्चालनका लागि आवेदन पर्ने सम्भावना रहेको विभागले जनाएको छ ।

 

विभागका अनुमती शाखा प्रमुख रुपक खड्काका अनुसार सल्यान जिल्लास्थित कपुरकोट गाउँपालीकामा रहेको चुनढुंगा खानी, बागमती प्रदेशमा रहेका २ वटा तामा खानी उत्खनन तथा अनुसन्धानका लागि हालसम्म कुनै आवेदन परेको छैन ।

 

उनका अनुसार बागमती प्रदेशको धादिङस्थित बेनीघाट रोराङ गाउँपालीकाको चुनढुंगा उत्खन्नका लागि भने ५ कम्पनीले आवेदन दिएका छन् ।

 

यस्तै, गण्डकी प्रदेशको मुस्ताङस्थित बारागाउको नुन खानी, प्रदेश १ को उदयपुरमा रहेको तामा खानीको अध्ययन तथा अनुसन्धानका लागि एक/एक कम्पनीले अनुमति मागेका छन् ।

 

त्यसैगरी प्रदेश ५ रोल्पाको ५ को सुनछहारी गाउँपालिकामा रहेको सुन खानी, बागमती प्रदेशको कोओलिन अनुसन्धानका लागि २/२ वटा कम्पनीले अनुमति मागेका छन् । बागमति प्रदेशकै ग्रेनाइट उत्खन्नका लाइसेन्सका लागि एउटा आवेदन परेको छ ।

 

‘उनीहरुले तोकेको समयमा आवेदन गर्ने छन्, ३ भन्दा कम आवेदन आएकाहरुका लागि फेरि १५ दिन म्याद थपिने छ, त्यो अवधिमा पनि प्रस्ताव नआए त्यो रद्द हुन्छ,’ खड्काले चाणक्य पोष्टसँग भने ।

 

विभागले तामा, चुनढुंगा, नुन, कोइला, ग्रेनाइट , केओलिन लगायतको खानी उत्खनन तथा अध्ययनका लागि आवेदन दिएका कम्पनीलाई बोलकबोलका आधारमा सञ्चालन अनुमति दिइने जनाएको छ ।

 

विभागले असार पहिलोसाता ३५ दिनभित्र खानीको उत्खन्न तथा अध्ययन गर्न इच्छुक फर्म तथा कम्पनीहरूबाट आवेदनको माग गरेको हो ।

 

कुन-कुन खानी सञ्चालनका लागि आवेदन माग गरिएको छ ?

 

विभागले लाइसेन्स खुला गरेका खानीमा सबैभन्दा बढी तामाका रहेका छन् । धादिङको बेनिघाट रोराङ गाउँपालिका, मकवानपुरको थाहा नगरपालिका र उदयपुरको कटारी नगरपालिकामा तामाको भण्डार रहेको छ । बेनिघाटको धुषा, थाहाको आग्रा र कटारीको लेखानीमा रहेको तामा उत्खननका लागि लाइसेन्स खुल्ला गरिएको हो ।

 

त्यसैगरी, सल्यानको कपुरकोट गाउँपालिका र धादिङको बेनिघाट रोराङ गाउँपालिकामा चुनढुंगा, मुस्ताङको बराहगाउँ मुक्तिक्षेत्र गाउँपालिकामा नुन, रोल्पाको सुनछहारी गाउँपालिकामा सुनखानी सञ्चालनका लागि आवेदन माग गरेको छ ।

 

त्यस्तै, मकवानपुरको थाहामा ग्रेनाइट र कोओलिन र पाल्पाको निस्दी गाउँपालिकामा कोइला खानी संचालनका लागि अनुमति दिइने विभागले जनाएको छ ।

 

विभागका अनुसार चालू आर्थिक वर्षमा ९५ वटा खानी उद्योगले लाइसेन्स लिएका छन् भने एउटा खानी उद्योगको लाइसेनस रद्द भएको छ ।

 

उनका अनुसार यो पटक धेरै खानीहरु राम्रोसँग सञ्चालन हुन नसकेकाले विभागबाट अनुगमन हुन सकेको छैन ।