काठमाडौं । सेयर धितो (मार्जिन प्रकृतिको) कर्जाको ब्याजदर सस्तिँदै गएको छ । १ वर्ष यता बैंकहरूले लगातार निक्षेपको ब्याजदर घटाउँदा बेसरेट सस्तिँदै जाँदा सेयर धितो कर्जाको ब्याजदर पनि घट्न थालेको हो ।
बैंकहरूले गत कात्तिकदेखि लगातार निक्षेपको ब्याजदर घटाउँदै आएका छन् । निक्षेपको ब्याजदर घटेसँगै बैंकहरूको लागत घट्न गई बेसरेट सस्तिँदा कर्जाको ब्याजदर पनि घटेको हो
अहिले बैंकहरूको आधारदर (बेसरेट) ३० महिना यताकै सस्तो भएको छ । वाणिज्य बैंकहरूले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्यांक अनुसार औसत बेसरेट ८ प्रतिशत हाराहारीमा झरिसकेको छ । साउनसम्म १७ बैंकको बेसरेट ९ प्रतिशतभन्दा कम छ ।
अर्थतन्त्रमा आएको संकुचनका कारण डेढ वर्ष यता कर्जाको माग बढ्न सकेको छैन भने बैंकिङ प्रणालीमा तरलता थुप्रिने क्रम बढ्दो छ । कर्जाको माग नबढ्ने तर, एकोहोरो निक्षेप थुप्रिरँहदा बैंकहरूले आफ्नो खर्च घटाउन निक्षेपको ब्याजदर महिनैपिच्छे घटाउँदै आएका हुन् । जसको सकारात्मक प्रभाव कर्जाको ब्याजदरमा देखिएको हो ।
२ वर्ष अघि १७/१८ प्रतिशतसम्म पुगेको कर्जाको अधिकतम ब्याजदर १३/१४ प्रतिशतमा झरेको छ । अहिले अधिकांश् बैंक्हरूले एकल अंक्को ब्याजदरमै कर्जा उपलब्ध गराउन थालेका छन् । केही बैंकले घरकर्जा र सवारी कर्जामा ७/८ प्रतिशत ब्याजदरकै स्कीम ल्याएका छन् भने सेयर कर्जामा पनि एकल अंकको ब्याजदरको स्कीम ल्याउन थालेका छन् ।
कुन बैंकले कतिमा दिन्छन् सेयर कर्जा ?
बैंकहरूले बेसरेटमा प्रिमियम जोडेर कर्जा लगानी गर्छन् । कर्जाको ब्याजदर बेसरेटले फरक पार्छ । तुलनात्मक रूपमा कम बेसरेट भएका बैंकहरूले सस्तोमा ऋण दिन सक्छन् भने बेसरेट धेरै भएका बैंकको ब्याजदर महँगो हुन्छ ।
अहिले वाणिज्य बैंकहरूले आधारदरमा अधिकतम ५ प्रतिशतसम्म प्रिमियम जोडेर ऋण दिँदै आएका छन् । यद्यपि, ऋणको प्रकृति अनुसार बैंकहरूले प्रिमियम दर कम र धेरै जोड्ने गरेका छन् ।
हाल संचालनमा रहेका २० वटामध्ये १९ वटा बैंक (स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बाहेक)ले सेयर कर्जा लगानी गरिरहेका छन् । जसमा अधादजर्न बैंकले १० प्रतिशतभन्दा कममै सेयर कर्जा दिन्छन् । राष्ट्रिय वाणिज्य, एभरेष्ट, नेपाल, सानिमा, नेपाल एसबीआइ र एनएमबी बैंकले बेसरेटमा न्यूनतम प्रिमियम जोडेर १० प्रतिशत कममै सेयर कर्जा दिने जनाएका छन् ।
एभरेष्ट बैंकले सबैभन्दा सस्तो ८.२९ प्रतिशत ब्याजदरमै सेयर कर्जा दिने भएको छ । ७.२९ प्रतिशत बेसरेटममा न्यूनतम १ देखि ४ प्रतिशत प्रिमियम जोडेर एभरेष्टले ८.२९ देखि १२.२९ प्रतिशत ब्याजदरमा सेयर कर्जा दिने भएको हो ।
त्यस्तै, ग्लोबल आइएमई, कृषि विकास, प्रभु, सिद्धार्थ, हिमालयन बैंकले प्रिमियम जोडेर न्यूनतम साढे ११ प्रतिशत ब्याजदरमै सेयर कर्जा दिन्छन् ।
बेसरेट महँगो भएका बैंकहरूले पनि अहिले बेसरेटमा न्यूनतम १ प्रतिशत प्रिमियम जोडेर साढे १० प्रतिशत हाराहारीमै सेयर कर्जा दिन थालेका छन् ।
अहिले ५ प्रतिशत प्रिमियम जोड्दा पनि बैंकहरूले अधिकतम १४ प्रतिशत ब्याजदरमा सेयर कर्जा दिन्छन् । अधिकांश बैंकले अधिकतम ४ प्रतिशतसम्म प्रिमियममा सेयर कर्जा दिने जनाएका छन् ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले नीतिगत लचकता अपनाएसँगै पछिल्लो समय सेयर कर्जाको माग बढ्दै गएको छ । गत आवमा मात्रै १३ अर्ब सेयर कर्जा प्रवाह भएको थियो ।
