काठमाडौं । निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले गत आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा साढे ४१ अर्बको व्यवसाय गरेका छन् । नेपाल बीमा प्राधिकरणको तथ्यांक अनुसार गत वर्ष १४ निर्जीवन र ४ निर्जीवन लघु बीमा कम्पनीले कुल ४१ अर्ब ४६ करोढ ६१ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क (प्रिमियम) संकलन गरेका हुन् ।
अघिल्लो आवको तुलनामा गत वर्ष निर्जीवन बीमा व्यवसाय ३.१२ प्रतिशतले बढेको छ । आव २०७९/८० मा निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले कुल ४० अर्ब २१ करोड रुपैयाँ बीमा शुल्क संकलन गरेका थिए । अघिल्लो आवको तुलनमा गत आवमा बीमा शुल्क १ अर्ब २५ करोड रुपैयाँले बढेको छ ।
गत वर्ष १४ निर्जीवन बीमा कम्पनीले कुल ४१ अर्ब १७ करोड १३ लाख रुपैयाँ र ४ निर्जीवन लघुबीमा कम्पनीले २९ करोड ४८ लाख रुपैयाँ प्रिमियम संकलन गरेका छन् । असार महिनामा मात्रै निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले ४ अर्ब ८९ करोडरुपैयाँ प्रिमियम संकलन गरेका छन् । गत आवमा निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले कुल २९ लाख ७७ हजार ११६ वटा बीमालेख जारी गरेका छन् ।
पछिल्लो समय अर्थतन्त्रमा क्रमशः सुधार देखिन थालेसँगै निर्जीवन बीमा व्यवसायमा पनि सुधार आएको हो । गत आवको माघसम्म घट्दो क्रममा रहेको निर्जीवन बीमा व्यवसायमा फागुनदेखि क्रमशः सुधार देखिन थालेको थियो ।
सरकार र नेपाल राष्ट्र बैंकको प्रयास र नीतिगत लचकताका कारण पछिल्ला महिनाहरूमा अर्थतन्त्र चलायमान हुँदै गएको छ । जसको सकारात्मक प्रभाव बीमा व्यवसायमा पनि देखिएको हो ।
शिखर बन्यो सर्वाधिक व्यवसाय गर्ने
निर्जीवन बीमा व्यवसायमा शिखर इन्स्यारेन्सले आफ्नो वर्चश्व कायमै राखेको छ । गत वर्ष शिखर इन्स्योरेन्सले सर्वाधिक ५ अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ बीमा शुल्क संकलन गरेको छ । ५ अर्ब माथि प्रिमियम उठाउने शिखर एक्लो कम्पनी हो ।
समीक्षा अवधिमा शिखरको व्यवसाय अन्य तीन कम्पनीको कुल व्यवसायभन्दा धेरै हो । नेशनल, नेपाल र राष्ट्रिय बीमा कम्पनीले गत वर्ष कुल ४ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ बीमा शुल्क संकलन गरेका छन् ।
त्यस्तै, सिद्धार्थ प्रिमियर र सगरमाथा लुम्बिनी (सलिको) इन्स्योरेन्सले ४ अर्ब बढी बीमा शुल्क संकलन गरेका छन् । मर्जरबाट ठूला बनेका यी कम्पनीले व्यवसायमा भने शिखरलाई टक्कर दिन नसकेको देखिन्छ । चुक्ता पूँजीका आधारमा सलिको र सिद्धार्थ शिखरभन्दा ठूला भए पनि मर्जरबाट सिनर्जी प्राप्त गर्न नसक्दा शिखरलाई उछिन्न नसकेका हुन् ।
साविकको सगरमाथा र लुम्बिनी इन्स्योरेन्स मर्ज भई बनेको सगरमाथा लुम्बिनी (सलिको)ले शिखरलाई पछ्याएको छ । तर, उछिन्न सकेको छैन । गत आवमा सलिकोले दोस्रो धरै ४ अर्ब ७९ करोड रुपैयाँ बीमाशुल्क संकलन गरेको छ ।
यस्तै, साविकको सिद्धार्थ र प्रिमियर मर्ज भई बनेको सिद्धार्थ प्रिमियर पनि व्यवसायमा शिखरभन्दा निकै पछि छ । गत वर्ष सिद्धार्थ प्रिमयरले ४ अर्ब १८ करोड रुपैयाँ बीमा शुल्क संकलन गरेको छ । यो शिखरकोभन्दा १ अर्ब २९ करोड रुपैयाँ कम हो ।
त्यस्तै, मर्ज भई बनेका आइजीआई प्रुडेन्सियल, हिमालयन एभरेष्ट र सानिमा जीआइसी व्यवसायमा शिखरको छेउछाउ समेत पुग्न सकेका छैनन् । गत वर्ष हिमालयन एभरेष्टले ३ अर्ब ७२ करोड, आइजीआई प्रुडेन्सियलले ३ अर्ब ६५ र नेकोले ३ अर्ब १४ करोड प्रिमियम संकलन गरेका छन्
गत वर्ष ४ कम्पनीको प्रिमियम २ देखि ३ करोडको बीचमा रहेको छ । जसमा युनाइटेड अजोड २ अर्ब ७३ करोड, सानिमा जीआइसी २ अर्ब ६२ करोड, एनएलजी २ अर्ब ५५ करोड र ओरेन्टले २ अर्ब १६ करोडकोृ व्यवसाय गरेका छन् ।
गत वर्ष ४ कम्पनीले भने २ अर्बभन्दा कम प्रिमियम संकलन गरेका छन् । जसमा नेशनल इन्स्योरेन्सले सबैभन्दा कम १ अर्ब २० करोड मात्र बीम शुलक संकलन गरको छ । त्यस्तै, नेपाल र राष्ट्रिय बीमा कम्पनी समान र १ अर्ब ५९ करोड र प्रभस इन्स्योरेन्सले १ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँ प्रिमियम संकलन गरेको छ ।
लघुबीमाको हिस्सा १ प्रतिशतभन्दा कम
निर्जीवन बीमा व्यवसायमा लघुबीमा कम्पनीहरूको हिस्सा नगन्य देखिएको छ । गत वर्षदेखि संचालनमा आएका ४ लघुबीमा कम्पनीले २९ करोड ४८ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क संकलन गरेका छन् । यो कुल निर्जीवन बीमा व्यवसायको ०.७१ प्रतिशत मात्रै हो ।
नयाँ योजना ल्याउन नसक्दा लघुबीमाले अपेक्षित रुपमा व्यवसाय बढाउन नसकेको देखिएको छ । गत वर्ष नेपाल माइक्रो इन्स्योरेन्सले १० करोड ३१३ लाख, प्रोटेक्टिभ माइक्रो इन्स्योरेन्सले ९ करोड, स्टार माइक्रोले ६ करोड ८७ लाख र ट्रष्ट माइक्रो इन्स्योरेन्सले ३ करोड २७ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क संकलन गरेका छन् ।