काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्षको १० महिना (साउन-वैशाख)मा वाणिज्य बैंकहरूले झण्डै आधा खर्ब नाफा कमाएका छन् ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले मंगलबार सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार वैशाखसम्म २० वाणिज्य बैंकहरूले कुल ४८ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका हुन् ।
गत आवको वैशाखको तुलनामा चालु आवको सोही महिनामा वाणिज्य बैंकहरूको खुद नाफा १४.९७ प्रतिशतले घटेको छ । गत वर्ष वैशाखसम्म वाणिज्य बैंकहरूले कुल ५७ अर्ब १६ करोड रुपैयाँ नाफा कमाएका थिए ।
चालु आवको वैशाख महिनामा मात्रै वाणिज्य बैंकहरूले ७ अर्ब ९२ करोड रुपैयाँ नाफा कमाएको राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले देखाएको छ । वैशाखमा बैंकहरूले औसतभन्दा धेरै नाफा कमाएका छन् । बैंकहरूले चालु आवमा औसतमा मासिक ४ अर्ब ८६ करोड रुपैयाँ नाफा कमाएका छन् ।
अर्थतन्त्रमा आएको संकुचनका कारण कर्जाको माग बढ्न नसक्दा यस वर्ष बैंकहरूले लक्ष्य अनुसार नयाँ कर्जा विस्तार गर्न सकेका छैनन् । अहिले बैंकहरूलाई विगतमा गरिएको कर्जाको ब्याजले नै भरथेग गरिरहेको छ । राष्ट्र बैंकका अनुसार चालु आवको वैशाख मसान्तसम्म बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले कुल २ खर्ब ४५ अर्ब रुपैयाँ कर्जा लगानी गरेका छन् ।
पछिल्लो समय कर्जाको ब्याजदर सस्तिए पनि बजारमा उपभोग्य वस्तुको माग बढ्न र उद्यमीको मनोवल बढ्न नसक्दा कर्जाको माग बढ्न सकेको छैन । जसकारण बैंकहरूले उल्लेख्य रुपमा व्यवसाय विस्तार गर्न सकेका छैनन् ।
राष्ट्र बैंकले चालु आवमा निजीक्षेत्रतर्फ ११.५ प्रतिशत कर्जा विस्तारको लक्ष्य राखेको छ । सो अनुसार वर्ष दिनमा ५ खर्ब ६० अर्ब बढी कर्जा लगानी हुनुपर्छ । तर, १० महिनामा लक्ष्यको ४३ प्रतिशत मात्र कर्जा विस्तार भएको छ ।
यस्तै, आर्थिक मन्दीका कारण व्यवसायीको ऋण तिर्ने क्षमतामा ह्रास आउँदा पनि नाफा प्रभावित भएको बैंकरहरू बताउँछन् । समयमै कर्जा असुली नहुँदा खराब कर्जा बढ्न जाँदा बैंकहरूको प्रोभिजनिङ दायित्व बढेको छ ।
पछिल्लो समय सरकार र राष्ट्र बैंकले गरेका नीतिगत लचकताले अर्थतन्त्र केही चलायमान हुन थालेको संकेत देखिएको छ । घट्दो ब्याजदर र आर्थिक गतिविधि बढ्न थालेकाले आगामी महिनाहरूमा भने कर्जाको माग बढ्ने बैंकहरूको अपेक्षा ।
कुन बैंकले कति कमाए ?
वैशाखसम्म नबिल बैंकले सर्वाधिक ५ अर्ब ४६ करोड ५७ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ । नबिललाई पछ्याएको ग्लोबले यस अवधिमा ४ अर्ब १२ करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ । नबिलले ग्लोबलकोभन्दा १ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको हो ।
त्यस्तै, वैशाखसम्म नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा र प्राइम कमर्शियलले ३ अर्ब बढी नाफा कमाएका छन् । इन्भेष्टमेन्टले ३ अर्ब ७७ करोड र प्राइमले ३ अर्ब २२ करोड नाफा कमाएको छ ।
त्यस्तै, वैशाखसम्म ५ बैंकले साढे २ अर्ब बढी नाफा कमाएका छन् । जसमा एभ्रेष्टले २ अर्ब ९८ करोड, कृषि विकासले २ अर्ब ६९ करोड, स्ट्याण्डर्ड चार्टर्डले २ अर्ब ६६ करोड, राष्ट्रिय वाणिज्यले २ अर्ब ५६ करोड र प्रभुले २ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ नाफा कमाएको छ ।
वैशाखसम्म एनएमबीले २ अर्ब ४८ करोड, हिमालयन २ अर्ब २२ करोड र एनआइसीले २ अर्ब १६ करोड नाफा कमाएको छ ।
यस अवधिमा ७ बैंकले १ अर्बदेखि २ अर्बभन्दा कम नाफा कमाएका छन् । सिद्धार्थले १ अर्ब ९७ करोड, लक्ष्मी सनराइजले १ अर्ब ९५ करोड, सानिमा १ अर्ब ७४ करोड, सिटिजन्स १ अर्ब ५० करोड, कुमारी १ अर्ब ४३ करोड, नेपाल एसबीआइ १ अर्ब ४२ करोड, माछापुच्छ्रे १ अर्ब १० करोड रुपैयाँ नाफा कमाएको छ ।
वैशाखसम्म सरकारी स्वामित्वको नेपाल बैंकले सबैभन्दा कम ५९ करोड ३ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ ।