काठमाडौं । बजारमा उपभोग्य वस्तुको माग बढ्न नसकेको देखिएको छ । सरकार र नेपाल राष्ट्र बैंकले अर्थतन्त्र क्रमशः चलायमान हुँदै गएको बताए पनि भन्सारको तथ्यांकले भने शिथिलता कायम नै रहेको देखाएको हो ।
आर्थिक शिथिलताका कारण उपभोग्य वस्तु र औद्योगिक कच्चा पदार्थको खपत घट्दा समग्रमा आयात घटेको छ । चालु आर्थिक वर्ष २०८०/८१ चैतको तुलनामा वैशाखमा आयात १ अर्ब रुपैयाँ बढीले घटेको छ । पुसदेखि महिनैपिच्छे आयातमा समान्य सुधार हुँदै आएकोमा वैशाखमा भने घटेको हो ।
भन्सार विभागले सोमबार सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार वैशाखमा कुल १ खर्ब ३५ अर्ब ९८ करोड रुपैयाँको विदेशी वस्तु आयात भएको छ । चैतमा १ खर्ब ३७ अर्ब रुपैयाँको वस्तु आयात भएको थियो ।
विभागका अनुसार चालु आवको १० महिना (साउन-वैशाख)मा कुल १३ खर्ब ३ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ बराबरको विदेशी वस्तु आयात भएको छ । यो गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ३२ अर्ब अर्थात् २.३९ प्रतिशतले कम हो । गत वर्ष वैशाखसम्म १३ खर्ब ३५ अर्ब ३२ करोड बराबरको सामान आयात भएको थियो ।
चालु वर्षमा मासिक औसतमा १ खर्ब ३० अर्ब ३३ करोड रुपैयाँको विदेशी वस्तु आयात हुँदै आएको छ । जसमा असोजमा सबैभन्दा धेरै १ खर्ब ४८ अर्ब र कात्तिकमा सबैभन्दा कम १ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँको वस्तु आयात भएको थियो ।
त्यस्तै, साउनमा १ खर्ब २९ अर्ब, भदौ १ खर्ब ३० अर्ब, कात्तिकमा १ खर्ब ५ अर्ब, मंसिरमा १ खर्ब ३० अर्ब, पुसमा १ खर्ब २६ अर्ब, माघमा १ खर्ब २९ अर्ब, फागुनमा १ खर्ब ३३ अर्ब र चैतमा १ खर्ब ३७ अर्ब रुपैयाँ बराबरको वस्तु आयात भएको छ ।
चैतसम्म वस्तु आयातबापत लाग्ने भन्सार दस्तुरबाट सरकारले ३ खर्ब ४२ अर्ब रुपैयाँ आम्दानी छ । वैशाखमा मात्रै भन्सारबाट ३६ अर्ब राजस्व उठेको छ ।
१० महिनामा सवा १ खर्बको निर्यात
समीक्षा अवधिमा निर्यातमा पनि गिरावट आएको छ । गत वर्षको तुलनामा चालु आवको १० महिनामा नेपालबाट हुने निर्यात ३.६१ प्रतिशतले घटेको छ ।
विभागका अनुसार चालु आवको वैशाखसम्म कुल १ खर्ब २६ अर्ब १७ करोड रुपैयाँ सामान विदेशिएको छ । यो गत वर्षकोभन्दा ४ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ कम हो । गत वर्ष सोही अवधिमा १ खर्ब ३० अर्ब ९० करोड रुपैयाँको वस्तु नेपालबाट विदेशिएको थियो । यस वर्ष मासिक औसतमा १२ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँको सामान निर्यात भएको छ ।
व्यापार घाटामा सुधार
गत वर्षको तुलनामा आयात घटेसँगै व्यापार घाटामा पनि सुधार आएको छ । समीक्षा अवधिमा व्यापार घाटा २.२६ प्रतिशतले घटेको छ । गत वर्ष वैशाखसम्म १२ खर्ब ४ अर्ब व्यापार घाटा रहेकोमा चालु वर्षको सोही अवधिमा ११ खर्ब ७७ अर्बमा सीमित भएको छ । गत वर्षकोभन्दा व्यापार घाटा २७ अर्बले घटेको हो ।
चालु आवको १० महिनामा कुल १४ खर्ब २९ अर्ब रुपैयाँको वैदेशिक व्यापार भएको छ । यो गत वर्ष सोही अवधिकोभन्दा २.५० प्रतिशत कम हो । गत वर्ष वैशाखसम्म १४ खर्ब ६६ अर्ब रुपैयाँ बराबरको वैदेशिक व्यापार भएको थियो ।
