काठमाडौं । सेयर बजारमा २०० रुपैयाँभन्दा कम मूल्यमा सेयर पाइन छाडेको छ । केही वाणिज्य बैंक र हाइड्रोपावर बाहेक अरू सबै क्षेत्रका कम्पनीको सेयर मूल्य २०० रुपैयाँ माथि पुगेको हो ।
लामो समयदेखि बियरिस ट्रेन्डमा रहेको नेप्से पछिल्लो डेढ महिना यता नेप्से बढ्न थालेपछि सूचीकृत अधिकांश कम्पनीहरूको सेयर मूल्य २०० रुपैयाँ माथि पुगेको हो ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले गत मंसिर २२ गते चालु आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीतिको समीक्षामार्फत लचकता अपनाएपछि सेयर बजार बढ्न थालेको हो । राष्ट्र बैंकले नीतगत दरहरू र सेयर धितो कर्जाको जोरिखमभार घटाएको थियो । जसको सकारात्मक प्रभाव सेयर बजारमा देखिएको छ ।
मौद्रिक नीति समीक्षा यता (डेढ महिना)मा नेप्से परिसूचक २९० अंकले बढिसकेको छ । मंसिर दोस्रोसाता १८३० को तल्लो विन्दुमा रहेको नेप्से मंगलबार २११९ विन्दुमा आइपुगेको छ । ३४ कारोबार दिनमा नेप्से १६ प्रतिशतले बढ्दा २०० रुपैयाँ मुनि सेयर मूल्य भएका अधिकांश कम्पनीको भाउ बढेर अहिले सोभन्दा माथि पुगेको हो ।
जबकि डेढ महिना अघि ४० बढी कम्पनीको सेयर मूल्य २०० रुपैयाँभन्दा कम थियो । अहिले जम्मा १३ कम्पनीको सेयर मूल्य २०० रुपैयाँभन्दा कम छ । जसमा पनि अधिकांश वाणिज्य बैंकहरू रहेका छन् । यसअघि २०० रुपैयाँभन्दा कम मूल्य भएका सबै हाइड्रोपावर अहिले बढेर सोभन्दा माथि पुगेका छन् ।
यसअवधिमा नेप्से २९० अंकले बढे पनि वाणिज्य बैंकहरूको सेयर मूल्य भने बढ्न सकेको छैन । अन्य क्षेत्रका तुलनामा वाणिज्य बैंकहरूको सेयर संख्या धेरै भएकाले आपूर्ति अधिक हुँदा मूल्य बढ्न नसकेको हो । नेप्सेमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाको एकतिहाई बढी हिस्सा छ ।
साथै, दोस्रो त्रैमासमा बैंकहरूको खराब वित्तीय विवरणले पनि मूल्यमा प्रभाव पारेको हो । समीक्षा अवधिमा वाणिज्य बैंकहरूको नाफा १० प्रतिशतले घटेको थियो । औसत खराब कर्जा बढेर औसतमा साढे ३ प्रतिशत पुगेको छ भने १ दर्जन बैंकको वितरण योग्य नाफा ऋणात्मक छ । जसले गर्दा समग्र नेप्से बढ्दा पनि बैंकको सेयर मूल्य बढ्न नसकेको हो ।
यता, धेरै जसो हाइड्रोपावरहरू पनि घाटामै छन् । वित्तीय अवस्था निकै नाजुक छ । तर, हाइड्रोपावर कम्पनीहरूको सेयर संख्या कम भएकाले स्वार्थ समूहले सजिलै चलखेल गर्न सक्ने हुँदा पनि मूल्य बढेको हो । अधिकांश हाइड्रोपावरले सेयरधनीलाई लाभांश दिन सक्ने अवस्था छैन । कम्पनीको नाफाबाट प्रतिफल नपाए पनि बजारमा मूल्य बढ्दा नाफा कमाउन सकिने देखेर लगानीकर्ताह हाइड्रोपावरको सेयरमा आकर्षित भएको देखिन्छ ।
यी हुन् अझै २०० रुपैयाँ कममा पाइने कम्पनी
हाल नेप्सेमा २४९ कम्पनी (म्युचुअल फण्ड र डिबेन्चर बाहेक) सूचीकृत छन् । तीमध्ये ५ प्रतिशत अर्थात् १३ कम्पनीको मात्रै सेयर मूल्य २०० रुपैयाँभन्दा तल छ । सस्ता सेयर मूल्य भएका १३ कम्पनीमध्ये ८ वटा वाणिज्य बैंक, ४ वटा हाइड्रोपावर र एउटा लगानी समूहको कम्पनी रहेका छन् ।
नेप्सेमा १९ वटा वाणिज्य बैंक सूचीकृत छन् । तीमध्ये ८ बैंकको सेयर मूल्य अझै २०० भन्दा कम छ । नेप्सेका अनुसार कुमारीको सेयर मूल्य सबैभन्दा कम प्रतिकित्ता १५२.९ रुपैयाँ छ । कुमारी नेप्सेमा सूचीकृत कम्पनी मध्ये सबैभन्दा सस्तो सेयर मूल्य हुने कम्पनी समेत हो ।
त्यसैगरी, सस्ता सेयर मूल्य भएका वाणिज्य बैंकहरूमा क्रमशः प्रभु प्रतिकित्ता १५६.२ रुपैयाँ, लक्ष्मी सनराइज १६९ रुपैयाँ, सिटिजन, १७० रुपैयाँ, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा १७२.९ रुपैयाँ, माछापुच्छ्रे १८९.३ रुपैयाँ, एनएमबी १९६ रुपैयाँ र ग्लोबल आइएमई १९८.५ रुपैयाँ रहेको छ ।
त्यस्तै, नेप्सेमा सूचीकृत ९१ हाइड्रोपावरमध्ये ४ कम्पनीको मात्रै सेयर मूल्य २०० रुपैयाँभन्दा कम छ । जसमा हिमाल दोलखाको सबैभन्दा सस्तो प्रतिकित्ता १५३.५ रुपैयाँ छ । त्यसैगरी, नेशनल हाइड्रोको प्रतिकित्ता १७७.९ रुपैयाँ, शिवश्री हाइड्रोपारको १९१.८ रुपैयाँ र घलेम्दी हाइड्रोपावरको १९२ रुपैयाँ छ ।
लगानी समूहको हाइड्रोइलेक्ट्रीसिटी इन्भेष्टमेन्ट एण्ड डेभलपमेन्ट कम्पनीको पनि सेयर मूल्य २०० रुपैयाँभन्दा कम अर्थात् १९१.५ रुपैयाँमा किन्न पाइन्छ ।
