काठमाडौं । इन्डक्सन चुल्होको प्रयोग बढेसँगै ग्यास खपतमा गिरावट आउन थालेको छ । एलपी ग्यासमाभन्दा खाना बनाउन सस्तो पर्ने भएपछि क्रमशः इन्डक्सन चुल्होको प्रयोग बढ्न थालेको हो ।
चालु आवको ४ महिनामा ग्यास खपत ६.२५ प्रतिशतले घटेको छ । भन्सार विभागका अनुसार चालु आवको कात्तिकसम्म १६ करोड ७१ लाख केजी ग्यास आयात भएको छ । जुन गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ४१ लाख केजी कम हो । गत वर्ष कात्तिकसम्म १७ करोड १२ लाख केजी ग्यास आयात भएको थियो ।
गत आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा कुल ६५ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ बराबरको खाना पकाउने ग्यास आयात भएको थियो । सो मूल्यमा ५३ करोड ५८ केजी ग्यास आयात भएको हो ।
पछिल्लो समय सरकारले इन्डक्सन चुल्होको प्रयोग बढाउन प्रोत्साहन गर्दै आएको छ । विद्युत् महशुल घटाएको छ भने विभिन्न इन्डक्सन चुल्होको प्रयोग बढाउन विभिन्न कार्यक्रम संचालन गर्दै आएको छ ।
देशको मुख्य प्रशासनिक केन्द्र सिंहदरबार भित्र ग्यास विस्थापन गरी अनिवार्य विद्युतीय चुल्हो प्रयोग गर्नुपर्ने व्यवस्था लागू गरेको छ । साथै, विद्युतीय चुल्होको प्रयोग बढाउन सहुलियतमा चुल्हो विक्री गर्ने योजना समेत बनाएको छ ।
यद्यपि, सरकारले एलपी ग्यासमा प्रदान हुँदै आएको अनुदान क्रमशः कटौति गरी विद्युत उपयोगमा अनुदान प्रदान गर्ने नीति ल्याउने बताए पनि हालसम्म कागजमै सीमित भएको छ ।
प्रयोग बढेसँगै विद्युतीय चुल्होको आयात समेत बढेको छ । चालु आवको कार्तिक मसान्तसम्ममा अवधिमा १२ करोड ९४ लाख रुपैयाँ बराबरको ६४ हजार थान इन्डक्सन चुल्हो आयात भएको छ ।
गत आवको सोही अवधिमा २ करोड ६० लाख रुपैयाँ बराबरमा ११ हजार २६७ इन्डक्सन चुल्हो आयात भएको थियो । गत आर्थिक वर्षमा कुल २३ करोड ५२ लाख रुपैयाँ बराबरको इन्डक्सन चुल्हो आयात भएको थियो । सो मूल्यमा १ लाख १६ हजार थान इन्डक्सन चुल्हो आयात भएको हो ।
आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा कुल २१ करोड १९ लाख रुपैयाँ बराबरको इन्डक्सन चुल्हो आयात भएको थियो । सो मूल्यमा १ लाख ३३ हजार थान इन्डकसन चुल्हो आयात भएको थियो । सो आवको ४ महिनामा १२ करोड २ लाख रुपैयाँ बराबरको ८२ हजार ८३० थान इन्डक्सन चुल्हो आयात भएको थियो ।
नेपालमा चीन, भारत, यूएई लगायत मुलुकबाट इन्डक्सन चुल्हो आयात हुने गरेको छ । नेपाली बजारमा इन्डक्सन चुल्होको मूल्य ३ हजार रुपैयाँदेखि १० हजार रुपैयाँसम्म रहेको छ ।
