काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकाका सडक फराकिलो बनाइ सवारी चाप कम गर्ने उद्देश्यले डेढ दशक अघि थालिएको आयोजना हो काठमाडौं उपत्यका सडक विस्तार ।
आर्थिक वर्ष २०६३/६४ देखि अघि बढाइएको यस आयोजना अन्तर्गतका सडकहरुकाे निर्माण कार्य भने २०७१/७२ देखि अघि बढाइएको थियाे । निर्माण सुरू भएकाे ८ वर्षा बिते पनि अझै काम सम्पन्न हुन नसकेको हो ।
सडक पूर्वाधारले नागरिकहरुको यात्रा सहज बनाउनुपर्ने भए पनि यस आयोजनाका सडकले भने सास्ती र हैरानी मात्र दिएको पाइन्छ ।तोकिएको समयमै निर्माण पूरा नहुँदा वर्षायाममा हिलाम्मे र हिउँदायाममा धुलाम्मे हुने गरेका छन् । जसले यात्रु र सवारीचालकलाई अनावश्यक सास्ती दिइरहेको छ ।
ठेकेदारको चरम लापारबाही, मुआब्जा विवाद, बजेट अभाव, कामदार अभाव, स्थानीयको अवरोध, अदालतमा मुद्दा दायर लगायत कारणले यस आयोजना अन्तर्गतका सडक निर्माणमा ढिलाइ भएको हो ।
उपत्यका सडक विस्तार अन्तर्गत ९ वटा सडक आयोजना निर्माण अघि बढेको थियो । ती मध्ये ३ वटाको काम सम्पन्न भएको छ भने आधा दर्जन सडकको काम अझै बाँकी नै छ ।
पटक पटक म्याद थपिए पनि यस आयोजना अन्तर्गत सडक निर्माण सम्पन्न हुन सकेको छैन । गत आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा यथास्थितिमै भए पनि सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको भए पनि सम्पन्न हुन सकेन ।
अधिकांश सडकको काम अन्तिम चरणमा पुगेकाले चालु आवमा सकिने आयोजनाले जनाएको छ । समग्रमा आयोजनाको ९५ प्रतिशत काम सम्पन्न भएको हो ।
आयोजनाका सूचना अधिकारी महानन्दा जोशीका अनुसार भैंसेपाटी नख्खु खण्ड र साँखुको थलीमा मात्र कालोपत्र गर्ने काम बाँकी रहेको छ । अन्य स्थानहरुमा कालोपत्रको काम सबै सकिसकेको उनको दाबी छ ।
आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा कुल २० किलोमिटर सडक कालोपत्र भएको उनले बताए । उनले उक्त आवमा ५९ करोड रुपैयाँ भुक्तानी गरिएको बताए । गत आवका लागि २५ करोड रुपैयाँ बजेट विनियोजन भएकोमा पुनः थप बजेट माग गरी उक्त बजेट खर्च भएको हो ।
हाल झण्डै ७ किलोमिटर सडक कालोपत्र गर्न बाँकी रहेको छ । ‘अब थली र भैंसेपाटीमा मात्र कालोपत्र गर्न बाँकी हो अन्त सबै कालोपत्र भएर सकिसक्यो,’ उनले चाणक्य पोष्टसँग भने ।
आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा कोभिड १९ का कारण गति लिन नसकेको विस्तारको कामले २०७८/७९ सम्ममा सम्पन्न गर्ने योजना रहेको थियो ।
कुन सडकको अवस्था कस्तो छ ?
चाबहिल–जोरपाटी–साँखु सडक : यस सडकखण्ड अन्तर्गत कुल ११.६ किलोमिटरमा काम भइरहेको छ । यस सडकको समग्रमा ९५ प्रतिशत काम सम्पन्न भइसकेको आयोजनाले जनाएको छ । ४ वटा खण्डमा विभाजन गरी काम भइरहेको यो सडक यथास्थितिमै सम्पन्न गर्ने गरी काम भइरहेको जोशीले बताए । आयोजना अन्तर्गत थली चोकमा कालोपत्र गर्न बाँकी रहेको हो ।
चाबहिल–साँखु सडकखण्ड २०७२ असोज १३ गतेबाट निर्माण सुरु हुने गरी सम्झौता भएको थियो । आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को अन्तिमसम्ममा सम्पन्न हुने भनिए पनि त्यसो हुन सकेको थिएन ।
नख्खु खोला–भैंसेपाटी–बुंमती सडक : यस सडक आयोजना अन्तर्गत २ वटा प्याकेजमा ५ किलोमिटर सडकमा माटो हाल्ने, हिमपाइप हाल्ने, रोड ग्रेडिङको काम भइरहेको छ । २०७३/७४ मा सुरू भएको यो आयोजनामा ८५ प्रतिशतका हाराहारीमा भौतिक प्रगति भएको छ । यस आयोजना अन्तर्गत पूरै कालोपत्र गर्न बाँकी रहेको हो । गत आवभित्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य रहेपनि हाल उक्त आयोजनाले सार्थक्ता पाउन नसकेको हो ।
इमाडोल–हरिसिद्धि–गोदावरी–लामाटार : यस आयोजना अन्तर्गत हरिसिद्धि–गोदावरी खण्डमा कालोपत्रको काम सम्पन्न भएको छ । ८ किलोमिटर लम्बाइ रहेको सो सडक आयोजनामा हाल कालोपत्र सकी अन्य पेन्टिङ तथा रेलिङको काम भइरहेको छ । २०७३/७४ सुरु भएको यस आयोजना अन्तर्गतको काम सम्पन्न भएको हो ।
कर्मनाशा खोला–गोदावरी सडक : यस सडक आयोजना अन्तर्गत कुल साढे ७ किलोमिटर लम्बाइको सडक खण्डमा कालोपत्र भइसकेको छ । २०७३/७४ मा सुरू भएको यस आयोजनामा ४ सय घर भत्काउनुपर्ने भएकोमा एउटै पनि घर भत्काउन सकिएको थिएन । सर्वोच्च अदालतले स्टे अर्डर जारी गरेका कारण सो खण्डमा यथास्थितिमा काम सम्पन्न गर्न लागिएको हो ।
जोरपाटी–सुन्दरीजल सडक : यस सडक आयोजना अन्तर्गत ७ किलोमिटर लम्बाइमा कालोपत्र गरिएको आयोजनाले जनाएको छ । २०७३ असारमा सुरू भएको यस आयोजना २०७७ कार्तिकसम्म सम्पन्न गर्ने भनिए पनि पूरा हुन नसके पछि २०७८ वैशाख सम्मका लागि थप गरिएको थियो । कोभिडको कारण काम सम्पन्न हुन नसकेपछि पुनः म्याद थप गरी हाल काम भइरहेको छ ।
ढोलाहिटी–चापागाउँ–लेले सडक : यस सडक आयोजना अन्तर्गत हालसम्म ९५ प्रतिशतका हाराहारीमा भौतिक प्रगति भएको छ । यस खण्डमा लेलेसम्म एक लेयरको कालोपत्रको काम सकिएको आयोजनाले जनाएको छ । २०७३/७४ मा सुरू भएको यस आयोजनामा यथास्थितिमा सम्पन्न गर्न लागिएको हो ।
त्रिपुरेश्वर–कलंकी–नागढुंगा सडक : यस सडक आयोजना अन्तर्गत ११ किलोमिटर लम्बाइ यस खण्डमा काम सम्पन्न भइसकेको छ । ६८८ घर भत्काउनु पर्नेमा ३५० मात्र घर भत्काइएर बाँकी घर नभत्काई यथास्थितिमा निर्माण सम्पन्न गरिएको हो ।
सो खण्डमा ३ वटा ठेक्का रहेको छ । उक्त ठेक्काको कालोपत्र गर्ने काम सकिए पनि रेलिङ, फुटपाथ लगायतका काम सम्पन्न गरी हस्तान्तरण गरिएको छ । त्रिपुरेश्वर–नागढुंगा सडक आयोजना २०७२ असार ३१ गतेबाट सुरू हुनेगरी सम्झौता भएको थियो । २०७६ चैत्र महिनाभित्र सम्पन्न गर्ने भनिए पनि सो समयमा सम्पन्न हुन नसकेपछि २०७७ पुषसम्मको म्याद थप भएको थियो ।
