काठमाडौं । यो पटक दशैंमा उपत्यका भित्र खसीबोका खपत विगतको तुलनमा ४० प्रतिशतले घटेको छ । विगतमा दशैंका बेला ४५ हजार खसीबोका खपत हुने गरेको थियो । यो पटक २५ हजार हाराहारीमा खपत भएको चौपाया खरिद विक्री संघका अध्यक्ष दिपक थापा बताउँछन् ।
उनले यो वर्ष २५ हजार जिउँदो खसीबोका उपत्यकामा भित्राइएकोमा १६ हजार बढि खसीबोका खपत भएको उनले बताए । उनले हाल ८ देखि १० हजार खसीबोका फिर्ता गरिएको बताए ।
उनका अनुसार यो वर्ष खसीबोका खपत कम हुनुमा कोरोनाका कारण मानिसहरुको आय श्रोत नहुनु रहेको छ । साथै कोरोनाका कारण धेरै बेरोजगार हुनु र बर्खे दशैंका कारण समेत खसीबोकाको खपत कम भएको उनले बताए ।
‘यो दशैंअघि लगातार २ वर्ष कोरोनाले असर गर्यो । कोरोनाले गर्दा धेरैले रोजगार गुमाए । घरघरमा खसीबोका काट्ने चलन पनि हराउँदै गएका छन्,’ थापाले चाणक्यपोष्टसँग भने ।
उनले यो वर्ष सस्तो मूल्यमा समेत खसीबोका उपभोग हुन नसकेको बताए । उनले यो पटक दशैंमा फुलपातीको दिनदेखि भारतीय खसीबोका बजारमा ल्याउन नदिइएको बताए ।
यो पटक दशैंमा खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीले खसीबोकाको अधिकतम मूल्य ६४० रुपैयाँ तोकेको थियो । उक्त निर्धारित मूल्य भन्दा बढिमा विक्री गर्न नपाउने भएपछि निजी क्षेत्रहरुले सो खाद्य कम्पनीसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै ५८० रुपैयाँदेखि ६२० रुपैयाँ प्रतिकेजी जिउँदो खसीबोका विक्री गरेको थापाले बताए ।
उनले सरकारले व्यवसायीहरुसँग छलफल नगरी खसीबोकाको मूल्य तोकेको बताए । ‘सरकारले व्यवसायीहरुसँग समन्यव नगरी मूल्य तोक्यो । यो पटक सरकारले बढि मूल्यमा खसीबोका विक्री गरेको छ, हामीले सरकारको भन्दा २० देखि ४० रुपैयाँ कममा विक्री गरेका थियौं,’ थापाले भने ।
फुलपाती अघिसम्म जिउँदो खसीको मूल्य प्रतिकेजी ७५० रुपैयाँ हाराहारीमा रहेको थियो । ‘सरकारले कहाँबाट कतिमा किनेर ल्याएर ६४० रुपैयाँमा जिउँदो खसीको मूल्य समायोजन गर्यो त्यो हामीलाई थाहा भएन । तर, यो निर्णयले यसपाली किसान र व्यवसायी घाटामा परेका छन्,’ उनले भने ।
उनले सरकारले एउटा खसी विक्री गर्नेलाई समेत कर लगाएको तर, बजारसम्म ल्याउने राम्रो व्यवस्था नगरेको आरोप लगाए ।
दशैंमा यो पटक ९ लाख बढि मानिसहरु उपत्यकाबाट बाहिरिएकाले समेत खपतमा असर पारेको उनले बताए । सरकारले चौपाया व्यवस्थापनलाई एक रुपैयाँ पनि अनुदान नदिने तर, बजारमा खसीबोका ल्याएर चौपाया विक्रीमा प्रतिस्पर्धा गरेको उनले बताए ।
उनले यो वर्ष दशैंमा खसीबोका किन्ने मान्छेहरु धेरै नभएको बताए । घरघरमा खसी काट्ने चलन समेत पलायन हुँदै गएकोले यो पटक खपत कम भएको उनको बुझाई छ ।
उनले कोभिडका कारण मानिसहरुको मृत्यु दर बढेका कारण समेत धेरैको घरमा मासुको खपत घटेको बताए ।
नेपालमा हालसम्म ८ लाख ५ हजार ५६० जना कोरोना संक्रमित भएका छन् । सो मध्ये ७ लाख ८२ हजार ३९३ जना कोरोनाबाट निको भएका छन् । संक्रमित मध्ये ११ हजार २९३ जनाको कोरोनाका कारण मृत्यु भएको स्वाथ्य मन्त्रालयको तथ्यांकले देखाएको छ ।
२५ सय हाराहारीमा खसी बोका अझै बजारमा विक्रीका लागि राखिएका छन् । यो वर्ष दशैंमा ४५ सय च्याङग्रा विक्री भएको उनले बताए ।
