बेइजिङ । कोरोना महामारीका कारण विश्वका अधिकांश देशको अर्थतन्त्र शिथिल बने पनि एशियाली मुलुक चीन भने झनै बलियो बन्दै गएको छ । विश्व अर्थतन्त्रमा ‘सुपरपावर’ बन्ने होडमा रहेको चीनको अर्थतन्त्र कोरोनापछि झनै मजबुद बन्दैगएको तथ्यांकले देखाउन थालेको छ ।
सन् २०२० मा अमेरिका, वेलायत, जर्मनी, फ्रान्स लगायत मुलुकको अर्थतन्त्र ऋणात्मक भएको थियो । तर, कोरोनाको उद्गम विन्दु रहेको चीनले भने विषम परिस्थितिका बाबजूद ६ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि हासिल गरेको थियो ।
चीनको समग्र व्यापार बचत १ खर्ब ३ अर्ब ३० करोड डलर रहेको भन्सार प्रशासनको भनाइ छ । ट्रम्प प्रशासनसँग व्यापार युद्ध लडिरहेको चीनको अमेरिकासँगको व्यापार नाफा पनि गत वर्षको भन्दा दुई गुणाले बढेर ५१.३ अर्ब डलर पुगेको छ ।
विश्वलाई चकित पार्दै पछिल्लो ८ वर्षमा आफ्ना १० करोड नागरिकलाई गरिबीको रेखामुनीबाट उकासेको चीनले पछिल्लो समय विश्व व्यापारमा समेत आफ्नो प्रभुत्व जमाउँदै लगेको छ ।
छोटो समयमै कोरोना नियन्त्रण गरी आर्थिक गतिविधि चलायमान बनाएको चीनले सन् २०२१ को पहिलो दुईमहिनामा वैदेशिक व्यापार विगत दुई दशकमै सबैभन्दा बढीले वृद्धि गर्न सफल भएको छ ।
यस अवधिमा चीनले गर्ने वस्तु तथा सेवाको आयातमा पनि वृद्धि भएको छ । इलेक्ट्रोनिक्स र मास्क जस्ता तयारी पोशाकको निर्यातमा व्यापक वृद्धि भएको छ । गत वर्षको तुलनामा जनवरी–फेब्रुअरीको अवधिमा निर्यातमा ६०.६ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । निर्यातमा भएको यो वृद्धि पछिल्लो दुई दशक यताकै उच्च हो । चालू वर्षमा आयात पनि २२.२ प्रतिशतले बढेको छ ।
प्राप्त विवरण अनुसार, गत वर्ष निर्यातमा १७ प्रतिशत र आयातमा ४ प्रतिशत न्यून भएको थियो । चिनियाँ भन्सार प्रशासनका अनुसार इलेक्ट्रोनिक्स सामानको निर्यात ५४.१ प्रतिशत तथा टेक्स्टाइलको निर्यात ५०.२ प्रतिशतले बढेको छ ।
चीनको समग्र व्यापार बचत १ खर्ब ३ अर्ब ३० करोड डलर रहेको भन्सार प्रशासनको भनाइ छ । ट्रम्प प्रशासनसँग व्यापार युद्ध लडिरहेको चीनको अमेरिकासँगको व्यापार नाफा पनि गत वर्षको भन्दा दुई गुणाले बढेर ५१.३ अर्ब डलर पुगेको छ । चीनको वैदेशिक व्यापार सम्बन्धी तथ्याङ्क ‘अफ सिजन’को समयमा पनि बलियो रहेको भन्सार प्रशासनले उल्लेख गरेको छ ।
अमेरिका र युरोप जस्तो ठूला अर्थतन्त्रहरुको उत्पादन र उपभोगमा सुधार आएसँगै चीनको पनि व्यापार बढेको बताइएको छ । साथै, चीनको घरेलु उपभोगमा धेरै सुधार आएको छ ।
सामान्यत चीनमा नयाँ वर्षको समयमा कामदारहरु छुट्टीको लागि घर फर्कने कारण व्यवसायीक गतिविधि सुस्त हुने गर्छ । तर यसपाली भाइरसको संक्रमण बढेसँगै यात्रा गर्न प्रतिबन्ध लगाएसँगै उत्पादनमा पनि वृद्धि भएको भन्सार प्रशासनले जनाएको छ ।
‘मुख्य रुपमा वैदेशिक व्यापार गर्ने प्रान्तहरु गुवाङडङ र जेजियाङले नयाँ वर्षको समयमा पनि आफ्नो उत्पादन गतिविधि सूचारु राखे,’ भन्सार प्रशासनको विज्ञप्तीमा भनिएको छ, ‘बजार माग अझै उच्च अंकमा बढ्न सक्ने अनुमान छ’
केही कम्पनीहमा ‘इन्टिग्रेटेड सर्किट’, फलाम र कच्चा तेल जस्ता वस्तुहरुको ठूलो मौज्दात छ । उनीहरुले यो समयमा धेरै आयात गरेको बताइएको छ ।‘विश्वभर प्रविधिकै माध्यमबाट अनलाइन काम गर्ने र अनलाइन नै किनमेल गर्ने चलन व्यापक रुपमा बढेका कारण इलेक्ट्रोनिक सामानहरुको माग पनि ह्वात्तै बढेको छ, पछिल्लो समय,’ आइएचएस मार्किटका अर्थशास्त्री राजीव विश्वास भन्छन् ।
यसले ल्यापटप, मोबाइल जस्ता इलेक्ट्रोनिक सामानहरुको मागमा उच्च वृद्धि भएको उनको बुझाई छ । चीनको बलियो आयात तथ्याङ्कले पनि चीनियाँ उपभोक्ताहरु सामान्य ढंगले नै खर्च गर्न थालिसकेको उनको धारणा छ ।भाइरस विरुद्ध प्रयोग हुने ‘प्रोटेक्टिभ गियर’हरुको माग विस्तारै घट्दै जान थालेसँगै चीनको निर्यातमा पनि यसले ठूलो असर पार्ने विश्लेषकहरुले चेतावनी दिएका छन् ।
तर महामारीले मानिसहरुको आधारभूत बानी व्यवहारमा धेरै परिर्वतन गरिसकेको हुँदा माथी उल्लेखित वस्तुहरुको माग अझै केही समय कायम नै हुने अर्काथरी अर्थशास्त्रीहरु बताउँछन् ।
तर चिनीयाँ अधिकारीहरुले आइतबार सचेत तुल्याउँदै, ‘विश्व अहिले अनिश्चितताको अवस्तामा रहेको र स्थिर वैदेशिक व्यापारको अवस्थामा पुग्न अझै केही समय लाग्ने’ बताएका छन् ।
