काठमाडौं । बागलुङको गलकोटमा जन्मिएकी चन्द्रा चोखालमा सानै उमेरदेखि व्यापारिक प्रवृत्ति फुल्न थालिसकेको थियो । स्कुले जीवनमा नै घरमा सघाउनु बजारमा दूध विक्री गर्नु नै उनीमा व्यापार प्रतिको चाख सृजना गर्ने माध्यम बन्यो ।
गलकोट नगरपालिका भित्र हटिया बजारमा उनको ब्यूटिपार्लर सम्बन्धी व्यवसाय सञ्चालित छ । चन्द्रा भन्छिन् लगानी मात्र अहिले १० लाख पुगिसकेको छ । झट्ट हेर्दा अहिले उनको त्यो विगतको संघर्ष देख्न सकिन्न, उनको संघर्षको एक एक इँटा थप्न विगतमा प्राप्त विफलता र सफलता तथा महिलाले व्यापारमा आउन थप पारिवारिक असहयोगको लामो फेहरिष्त छ उनीसँग । तर उनी त्यसलाई पनि सफलता कै एउटा पाटोको रुपमा लिन्छिन् ।
व्यवसाय सुरु गर्दाको अवस्था सम्झदै चन्द्रा भन्छिन् ,माइति बसेको छोरीले आफूसँग लगानी नभएको अवस्थामा पनि मनमा तयार भएको अठोटले केही गरी छाड्ने विश्वासलाई पूँजीको अभावले रोक्न सकेन । पारिवारिक असहयोग तथा बाबा आमाबाट छोरी मान्छेले व्यापार गरी बस्नुलाई राम्रो नमान्ने भएकोले अन्य व्यक्ति बाट सहयोग प्राप्त गर्न सक्नु ठूलो चुनौती भयो ।
चन्द्रा भन्छिन्, ‘गरे के हुँदैन दृढ इच्छा शक्ति र धैर्यता राखी अगाडि बढ्नुपर्छ । महिला हुँदैमा अपमानित हुनुपर्ने समाजमा व्यापारबाट महिलाले समाजमा आफूलाई स्थापित गराउन सक्छन् ।’
एउटा छोरीसँगै माइतमा बसेकी चन्द्रा आफनो खस्कँदो आर्थिक अवस्थालाई देखेर सधैं चिन्तित भइरहेकी थिइन् । अवस्थालाई बदल्न आफूले प्रयास नगरेसम्म आफै केही हुनेवाला थिएन यो उनले बुझेकी थिइन् ।
आफूसँग कुनै किसिमको सीप नभएको, पूँजी नभएको र पारिवारिक साथ सहयोग प्राप्त नहुँदा चन्द्रालाई हतास तुल्याउथ्यो , तर उनी भित्रको दृढ इच्छाशक्तिलाई डगमगाउन सकेन । घरमा बस्दा देखिनै केही न केही गर्नुपर्छ भन्ने चन्द्रा बाख्रा पालन गर्दै बसेकी थिइन् ।
आफूसँगै छोरीको दायित्व बहन गर्न दिन प्रतिदिन असहज हुँदै गइरहेकाले उनी व्यवसाय परिवर्तन गर्ने निर्णय गरी भएको बाख्रा विक्री गरी त्यसैको पैसाले नजिकैको बजारमा गएर ब्यूटिपार्लर सम्बन्धित ३ महिना तालिम लिइन् । र ३ महिना त्यही पार्लरमै काम गरिन् । ६ महिना पछि अब आफूले व्यवसाय सुरु गर्ने समय आएको महशुस गरिन् ।
उनले बजार नजिकै पसल खरिद गर्ने विचार गरिन् । त्यसका लागि १० लाख लगानी आवश्यक पर्ने भयो । त्यो रकम उनका लागि धेरै ठूलो रकम थियो । तर उनीमा व्यवसाय प्रतिको दृढ इच्छाशक्तिले गर्दा विस्तारै सबैले उनको संघर्षशील व्यक्तित्वलाई स्वीकार गर्न थाले र ऋण बापतको रकम जुटाउन थालिन् । र, २०७३ सालमा उनको दृढ इच्छाले आफनो आकार लियो र व्यवसाय स्थापना गर्न सफल भइन् ।
चन्द्राको लगनशीलता र मिहिनेतले आफूले लिएको ऋण तिरेर पनि विभिन्न सहकारीमा सदस्यता भई बचत गर्दै आएकी छिन् । हाल मासिक १ लाखसम्मको व्यापार गर्न सक्षम भएकी छिन् । अहिले उनले ब्यूटिपार्लर सम्बन्धी कार्यसँगै कस्मेटिक सामाग्री तथा खेलौनाको व्यापारमा वृद्धि गर्देै गएकी छिन् । साथै सिक्न चाहनेलाई पनि उनले आफनै व्यवसाय स्थलमा तालिम दिँदै आएकी छिन् ।
चन्द्रा अहिले व्यापारमा सफलता मात्र प्राप्त गरेकी छैनन् यस व्यवसायबाट समाजमा प्रतिष्ठा र सम्मान समेत छिन् । साथै उनी आँट गरेर काम गरे महिला पनि सफल हुन सक्छन् भन्ने उदाहरणसमेत बनेकी छिन् ।
चन्द्रा भन्छिन्, ‘गरे के हुँदैन दृढ इच्छा शक्ति र धैर्यता राखी अगाडि बढ्नुपर्छ । महिला हुँदैमा अपमानित हुनुपर्ने समाजमा व्यापारबाट महिलाले समाजमा आफूलाई स्थापित गराउन सक्छन् ।’
