काठमाडौं । चालू आर्थिक वर्षमा गत वर्षको तुलनामा कम औषधि आयात भएको छ । भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार चालू आर्थिक वर्षको ८ महिना (साउन-माघ) महिनामा २० अर्ब ५२ करोड ११ लाख रुपैयाँ बराबरको औषधिजन्य वस्तुहरु आयात भएको हो ।
गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा २० अर्ब ९६ करोड २७ लाख रुपैयाँ बराबरको औषधिजन्य जस्तु आयात भएको भन्सारको तथ्यांकले देखाएको छ ।
औषधिजन्य वस्तु आयात गत वर्षको तुलनामा २ प्रतिशतले घटेको हो । पछिल्लो समय कोरोना भाइरस रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि देशभर लक डाउन गरिएको छ । भारत तथा चीनको नाका समेत अत्यावश्यक वस्तु बोहकका सामग्री आयातमा रोक लगाइएको छ ।
यस्तै भारतले सिटामोल निर्यातमा समेत रोक लगाएको छ । भारतले प्यारा सिटामोल निर्यातमा रोक लगाएको हो । जेनेरिक औषधिको सबभन्दा ठूलो आपूर्तिकर्ता भारतले औषधि निर्माणमा प्रयोग हुने २६ प्रकारका सामग्री समेत निर्यातमा रोक लगाएको छ । साथै ती सामग्रीबाट बन्ने औषधिको निर्यातमा समेत रोक लगाएको हो ।
भारतले फागुन २० गतेबाट औषधि निर्यातमा रोक लगाउने घोषणा गरेको हो । भारतले नियन्त्रण गर्ने घोषणा गरेका औषधिमा प्यारासिटामोल पनि पर्छ । यो औषधि शरीरको दुखाई कम गर्न विश्वभरी सबभन्दा धेरै प्रयोग गरिने औषधि हो ।
चीनमा औषधिउद्योगहरु बन्द हुन थालेपछि औषधिअभाव हुन सक्ने देखेर भारतले यस्तो निर्णय लिएको हो । नेपाल धेरै औषधिहरु भारतहुँदै आयात हुने गर्छन् । जसको प्रभाव नेपालमा परेको भन्सार विभागको तथ्यांकले देखाएको छ ।
नेपाल औषधि उत्पादक संघले भने नेपालमा ३ महिनाका लागि औषधि उत्पादनमा आवश्यक पर्ने कच्चा पदार्थ रहेको दाबी गरेको छ । संघका अनुसार प्याकेजिङका लागि समेत आवश्यक पर्ने सामग्री ३ महिना पुग्ने गरी रहेको छ । हाल देशभर ६२ वटा औषधि उद्योगहरु रहेका छन् ।
गत आर्थिक वर्षमा कुल २० अर्ब ११ करोड ८२ लाख रुपैयाँ बराबरको औषधि तथा औषधि जन्य वस्तुहरु आयात भएको थियो । आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा कुल २७ अर्ब २७ करोड ७८ लाख रुपैयाँ बराबरको औषधि तथा औषधिजन्य वस्तु आयात भएको थियो ।
नेपालमा भारतबाट सबैभन्दा धेरै मात्रामा औषधि तथा औषधि जनय वस्तु आयात हुने गर्छ । यस्तै, फ्रान्स, स्वीडेन, अमेरिक, चीन, पोर्चुगल, जर्मन, डेनमार्क, स्वीजरल्याण्ड, थाइल्याण्ड, इटली लगायतका देशहरुबाट पनि औषधि आयात हुँदै आएको छ ।