काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को नाफाबाट १ दर्जन बढी बैंकले सेयरधनीलाई लाभांश दिन नसक्ने देखिएको छ । बैंकहरूले सार्वजनिक गरेको चालु वर्षको तेस्रो त्रैमासिक वित्तीय विवरण अनुसार दर्जन बढी बैंकले यस वर्षको नाफाबाट सेयरधनीलाई प्रतिफल दिन नसक्ने देखिएको हो ।
चैत मसान्तसम्म २० वटा वाणिज्य बैंकमध्ये १० बैंकको वितरणयोग्य नाफा ऋणात्मक छ । वितरणयोग्य नाफा धनात्मक भएका मध्ये पनि ४ बैंकको लाभांश क्षमता १ प्रतिशतभन्दा कम छ । ६ वटा बैंकले मात्र सेयरधनीलाई लाभांश दिन सक्ने देखिन्छ । यद्यपि, आगामी असार मसान्तसम्म नाफा बढाए र खराब कर्जा घटाएमा भने बैंकहरूको लाभांश क्षमता बढ्ने छ ।
अर्थतन्त्रमा आएको संकुचनका कारण बैंकहरूको नाफा घट्दा र खराब कर्जा बढ्दा बैंकहरूको वितरणयोग्य नाफामा भारी गिरावट आएको हो । चैतसम्म बैंकहरूको वितरण योग्य नाफा समग्रमा १० अर्ब ९१ अर्ब रुपैयाँ ऋणात्मक छ ।
अर्थतन्त्रमा आएको मन्दीका कारण समयमै ऋण असुली नहुँदा अधिकांश बैंकहरूको खराब कर्जा ह्वात्तै बढेको छ । जसकारण बैंकहरूले ठूलो रकम प्रोभिजनिङ गर्नुपर्दा वितरणयोग्या नाफामा ठूलो असर परेको हो । चैतसम्म बैंकहरूको खारब कर्जा औसतमा ३.६३ प्रतिशत पुगेको छ भने साढे ३९ अर्ब रुपैयाँ प्रोभिजन गरेका छन् ।
खराब कर्जा बढ्दै गएपछि राष्ट्र बैंकले बैंक तथा ऋणीलाई कर्जा पुनर्तालिकीकरण/पुनर्संरचनाको सुविधा दिएको थियो । तर, पुनर्तालिकीकरण सुविधा सबै क्षेत्र र ठूला ऋणमा लागू नभएकाले खराब कर्जा घट्न नसकेको बैंकरहरू बताउँछन् ।
चालु आवको तेस्रो त्रैमसमा बैंकहरूको खुद नाफा १३.४७ प्रतिशतले घटेको छ । चालु आवको चैत मसान्तसम्म २० वटा वाणिज्य बैंकहरूले कुल ४० अर्ब ६८ करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन् । यो गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ६ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ कम हो । गत वर्ष चैतसम्म बैंकहरूले ४७ अर्ब १ करोड रुपैयाँ नाफा कमाएका थिए ।
यी बैंकले लाभांश दिन नसक्ने
चैत मसान्तसम्म हिमालयन, इन्भेष्टमेन्ट मेगा, कुमारी, एनआइसी एशिया, लक्ष्मी सनराइज, नेपाल, एनएमबी, ग्लोबल आइएमई, माछापुच्छ्रे र सिद्धार्थ बैंकको वितरणयोग्य नाफा ऋणात्मक छ । अहिलेसम्मको अवस्था हेर्दा यी बैंकले लाभांश बाँड्न नसक्ने देखिन्छ ।
त्यस्तै, सिटिजन्स, प्रभु, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक र प्राइम कमर्शिलयल १ प्रतिशतभन्दा धेरै लाभांश बाँड्न सक्ने क्षमता छैन ।
चैतसम्म एभरेष्ट, स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड, नबिल, कृषि विकास, नेपाल एसबीआइ र सानिमा बैंकको भने कम्तीमा ५ प्रतिशत लाभांश बाँड्न सक्ने क्षमता छ । जसमा एभरेष्टको वितरण यौगय नाफा सबैभन्दा धेरै २ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ छ । यसबाट बैंकले अहिलेकै अवस्थामा २३ प्रतिशत लाभांश दिन सक्छ ।
त्यस्तै, दोस्रो धेरै वितरण योग्य नाफा स्ट्याण्डर्ड चार्टर्डको १ अर्ब ८१ करोड रुपैयाँ छ । यसबाट बैंकले १९ प्रतिशत लाभांश दिनसक्ने क्षमता राख्दछ ।
कृषि, सानिमा र नबिलले ५ प्रतिशत र नेपाल एसबीआइको झन्डै ८ प्रतिशत लाभांश दिन सक्ने क्षमता छ ।
