काठमाडौं । सिद्धार्थ राजमार्गको पाल्पास्थित सिद्धबाबा सुरुङमार्ग निर्माणमा ढिलाइ भएको छ । ठेक्का सम्झौता भएको डेढ वर्ष बित्दा समेत साइट क्लियरेन्स र पूर्वतयारीको काम सकिएको छैन ।
हालसम्म आयोजना अन्तर्गत रुख कटानको काम बाँकी रहेको छ । सडक सीमाभित्र पर्ने रुख कटान गर्न स्वीकृतीका लागि वन विभागसँग समन्वय गर्ने काम भइरहेको सडक विभागले जानकारी दिएको छ ।
सडक विभागका प्रवक्ता रामहरी पोखरेलका अनुसार हाल आयोजनामा सुरुङ खन्नु अगाडि हुने पूर्वतयारीको काम भइरहेको छ । उनले सुरुङमार्गको दक्षिण र उत्तर प्रवेशद्धारमा स्लोप कटिङको काम भइरहेको बताए ।
‘आयोजनाको सीमा भित्र पर्ने रुख कटानका लागि वन विभागसँग समन्वय गरिरहेका छौं । सँगसँगै अहिले सुरुङ खन्नु अगाडि सुरक्षाको लागि गर्नुपर्ने पूर्व तयारीका कामहरू भइरहेको छ,’ उनले भने ।
सिद्धबाबा सुरुङमार्ग निर्माण योजना अन्तर्गत उत्तरी प्रवेशद्धारमा सब–होराइजेण्टल स्टिल ट्युब जडान गर्ने काम पूरा भएको उनले बताए । आयोजनामा हालसम्म श्रमिकका लागि भवन निर्माण, ब्याचिङ प्लाण्ट जडान, साइट क्याम्प, तार जडान, सिमेन्ट सिलोस ट्यांक निर्माणको काम भइसकेको छ ।
यस्तै, आयोजनामा आवश्यक पर्ने विष्फोटक पदार्थ समेत ल्याउने तयारी भइरहेको छ । सो विष्फोटक पदार्थ भारत र चीनबाट ल्याउने तयारी भइरहेको आयोजनाले जनाएको छ ।
५ वर्षमा सम्पन्न गर्नुपर्ने उक्त सुरुङमार्गको अझै सुरुङ खन्ने कामले भने गति लिन सकेको छैन । सुरुङको प्रवेशद्धारमा पोर्टल खन्न सुरु गरिए पनि गत साउन ९ गते गएको पहिरोका कारण पुरिएको थियो । सो पहिरो हटाउने काम भइरहे पनि बर्खाका कारण सुरुङ खन्ने काम गर्न नसकिएको आयोजनाले बताएको छ । अब बर्खा सकिएपछि सुरुङ खन्ने कामले गति लिने प्रवक्ता पोखरेलले बताए । चालु आर्थिक वर्ष २०८०/८१ भित्र सिद्धबाबा सुरुङमार्गमा ४०० मिटर सुरुङ खन्ने लक्ष्य राखिएको छ ।
कुल १ हजार १२६ मिटर लामो यो सुरुङमार्ग इन्जिनियरिङ, प्रक्योरमेन्ट एन्ड कन्स्ट्रक्सन (ईपीसी) मोडलमा निर्माण गर्न लागिएको हो । यस मोडलमा ठेकेदार कम्पनीले नै डिजाइन, खरिद, निर्माण र तोकिएको समयसम्म सञ्चालन र मर्मतसम्भार समेत गर्नुपर्छ ।
सुरुङमार्ग निर्माणको ठेक्का चिनियाँ कम्पनी चाइना स्टेट कन्स्ट्रक्सनले पाएको छ । कम्पनीले ७ अर्ब ३४ करोड २१ लाख रुपैयाँमा ठेक्का पाएको हो । ठेक्का सम्झौता अनुसार २२ मार्च २०२७ भित्र सुरुङ निर्माण सम्पन्न गर्नुपर्नेछ ।
सिद्धार्थ राजमार्गको बुटवल–तानसेन खण्डमा सिद्धबाबाको मन्दिरको उत्तरतर्फ चिडियाखोला नजिकै सुरुङमार्गको एउटा पोर्टल रहनेछ । चिडियाखोलाको खोँच हुँदै दोभान नजिकै निस्कने छ ।
निर्माणका हिसाबले नेपालको दोस्रो सुरुङमार्गका रुपमा रहेको सिद्धबाबा सुरुङमार्गको निर्माण लुम्बिनी प्रदेशसँगै देशको पूर्वाधार विकासका हिसाबले महत्वपूर्ण छ । बाह्रै महिना खस्ने पहिराका कारण धेरै जनधनको क्षति हुने सो ठाउँमा सुरुङ निर्माण गर्न लागिएको हो ।
नेपालमा पहिलो पटक बन्न लागेको ‘रकसेड’ले पहिरोको व्यवस्थापन गरी क्षति कम गराउने अपेक्षा गरिएको छ । सुरुङ दुई लेनको हुनेछ । यहाँ चल्ने गाडीमध्ये पनि मुख्य सवारीसाधनलाई सुरुङबाट पठाइने र साना र कम क्षमताको सवारीसाधनलाई ‘रकसेड’बाट पठाउने गरी योजना बनाइएको छ । ठेला गाडा, साना टेम्पो कम लोडको रकसेडबाट पठाइने र अरु सवारीसाधन सुरुङबाटै जानेछन् ।
सुरुङमार्गले गुल्मी, पाल्पा, अर्घाखाँची, स्याङ्जा, कास्की, पर्वत, बागलुङलगायत दर्जन बढी जिल्लासीलाई सुविधा पुग्नेछ । सुरुङ सञ्चालनमा आएपछि सम्भावित दुर्घटना कम गराउन र यस क्षेत्रको पर्यटन प्रवर्द्धनमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
