काठमाडौं । चैतमा चालु आर्थिक वर्षकै सर्वाधिक घरजग्गा किनबेच भएको छ । भूमि व्यवस्थापन तथा अभिलेख विभागको तथ्यांक अनुसार चैतमा देशभर ४९ हजार १५० घरजग्गा किनबेच भएका छन् ।
चालु वर्षको पुसदेखि उकालो लागेको घरजग्गा किनबेच फागुनमा सुस्ताए पनि फेरि चैतमा उकालो लागेको हो । फागुनको तुलनामा चैत महिनामा १० हजार बढी घरजग्गा किनबेच भएको छ।
सरकारले गत जेठमा भूउपयोग नियमावली ल्याए यता ओरालो लागेको घरजग्गा किनबेच पुसदेखि बढ्दै गएको छ । विभागका अनुसार अघिल्लो वर्षको तुलनामा यो वर्षको चैतमा २० हजारले किनबेच घटेको छ । गत वर्षको चैतमा ७० हजार घरजग्गा किनबेच भएको थियो ।
गत वर्ष मासिक ७० हजारको हाराहारीमा घरजग्गा किनबेच हुने गरेकोमा भूउपयोग नियमावली कार्यान्वयनमा ल्याएपछि मन्दी देखिएको थियो । नियमावलीले जग्गाको वर्गीकरण गरेर मात्र कित्ताकाट गर्नुपर्ने पर्ने व्यवस्था गरेको छ ।
सो व्यवस्था अनुसार सबै स्थानीयतहले गत मंसिर भित्रै जग्गाको वर्गीकरण गरिसक्नु पर्ने थियो । तर, हालसम्म ६०० भन्दा बढी स्थानीय तहले वर्गीकरण गरेका छैनन् । जसको कारण कित्ताकाटमा भएकको कडाइका कारण कारोबार वृद्धि हुन सकेको थिएन ।
पछिल्लो समय भने वित्तीय प्रणालीमा तरलता सहज, ब्याजद घट्नु, कित्ताकाट खुकुलो जस्ता कारणहरूले घरजग्गा किनबेच वृद्धि भएको देखिन्छ ।
घरजग्गा किनबेचमा आएको मन्दीका कारण अर्थतन्त्रको अन्य क्षेत्रमा समेत समस्या देखिएको भन्दै पुरा नै व्यवसथा बमोजिम कित्ताकाट खुला गर्नुपर्ने अर्थमन्त्रीदेखि प्रधान्मन्त्रीले समेत अभिव्यक्ति दिइरहेका छन् ।
घरजग्गा व्यवसायीहरूले पनि कित्ताकाटमा गरेको कडाइको व्यवस्था हटाउन माग गरिरहेका छन् । भूउपयोग नियमावलीले परिकल्पना र व्यवस्था गरे अनुसार समयमै जग्गाको वर्गीकरण गर्न नसक्दा किनबेच र कित्ताकाट अझै फस्टाउन सकेको देखिँदैन ।
कुन महिना कति किनबेच ?
भूमि व्यवस्थापन तथा अभिलेख विभागका अनुसार चैतमा यस वर्षकै धेरै घरजग्गा किनबेच (लिखत पारित) भएको छ ।
त्यस्तै, फागुनमा ४० हजार ७३४, माघमा ४१ हजार ८६, पुसमा ३८ हजार ८७१, मंसिरमा २९ हजार १८४ घरजग्गा किनबेच भएको थियो ।
त्यसैगरी, चालु आवको असोजमा सबैभन्दा कम २५ हजार ७८९ घरजग्गा किनबेच भएको विभागको तथ्यांक छ । त्यस्तै, कात्तिकमा २७ हजार ९३९, साउनमा ३३ हजार ८३४, भदौमा ३४ हजार ७२० घरजग्गा किनबेच भएको थियो ।
पुसदेखि देशका मुख्य सहरी क्षेत्रमा कित्ताकाट खुलेसँगै बढ्न थालेको देखिन्छ । यसका साथै अर्थतन्त्रमा आयको संकुचन, महँगो ब्याजदर, घरजग्गा र्जामा गरिएको कडाइ यथावत लगायत कारणले पनि केही प्रभावित भएको । यद्यपि, पछिल्लो अवधिमा सुधार हुँदै गएको तथ्यांकले देखाउँछ ।
यी हुन धेरै किनबेच भएका ठाउँ
विगतमा जस्तै यो महिना पनि तराईका जिल्लाहरूमै धेरै घरजग्गा किनबेच भएको छ । विभागका अनुसार चैतमा धनुषाको जनकपुर मालपोत कार्यालयबाट १ सबैभन्दा धेरै ९ सय २१ वटा घरजगगा किनबेच भएको छ ।
मोरङको बेलबारी १ हजार ७६४, नेपालगञ्ज बाँके १७ सय ५८, इनरुवा १ हजार ७२३ , भद्रपुर झापा १ हजार ३३७ र काभ्रेपलाञ्चोक मालपोत कार्यालयबाट १ हजार २५८ घरजग्गा किनबेच गरेको विभागले जनाएको छ ।
उपत्यकामा भक्तपुर मालपोत कार्यालयबाट सबैभन्दा धेरै १ हजार १८९ वटा घरजग्गा किनबेच भएको छ । ललितपुर मालपोत कार्यालयबाट ११ सय ४४ वटा,गोटीखेल ३०, कलंकी ८२९ वटा, चावहिल ५१९, साँखु ५१४, डिल्लिबजारबाट २२८ घरजग्गा किनबेच भएका छन् ।
राजस्व पनि यस वर्षकै सर्वाधिक
घरजग्गा कारोबार वापत प्राप्त हुने राजस्व संकलन यस वर्षकै सर्वाधिक चैतमा भएको छ । विभागका अनुसार किनबेच बढेसँगै त्यसबाट सरकारले ४ अर्ब ५० करोड ९४ लाख रुपैयाँ राजस्व संकलन गरेको छ ।
९ महिनामा घरजग्गा किनबेचबाट कुल ३० अर्ब रुपैयाँ राजस्व संकल भएको छ । गत फागुनमा घरजग्गा किनबेच घटेसँगै पनि राजस्व संकलन पनि घटेको थियो ।
फागुनमा ३ अर्ब ५६ करोड, माघमा ३ अर्ब ७५ करोड, पुसमा ३ अर्ब ७१ करोड रुपैयाँ, मंसिरमा २ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ, कात्तिकमा ३ अर्ब, असोजमा २ अर्ब ५६ करोड, भदौमा ३ अर्ब ५६ करोड र साउनमा २ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको विभागले जनाएको छ ।
