काठमाडौं । कोरोना महामारीले ठप्पप्रायः बनेको पर्यटन व्यवसाय जुमुर्राउन थालेको छ । कोरोनाको प्रभाव कम भई विदेशी पर्यटकको आवागमन बढ्न थालेसँगै पर्यटन व्यवसाय लयमा फर्किन थालेको हो ।

साथै, आन्तरिक पर्यटकको चहलपहले पनि यस क्षेत्रलाई चलायमान बनाएको छ । सन् २०२० को सुरूदेखि महामारीको संक्रमण फैलिन थालेपछि विदेशी पर्यटकहरूको संख्या घट्न थालेको थियो ।

महामारी फैलिने जोखिमले अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमै लगाइएको प्रतिबन्ध र लकडाउनले करिब २ वर्ष शून्य बनेको पर्यटन व्यवसाय पछिल्लो समय चलायमान भएको छ । अध्यागमन विभागका अनुसार हाल दैनिक २ हजार बढी विदेशी पर्यटकहरू नेपाल आउन थालेका छन् । जसकारण होटल तथा रेष्टुरेन्ट व्यवसायीहरूले समेत केही राहत महसुस गर्न थालेका छन ।

दशैँदेखि आन्तरिक पर्यटकहरूको चहलपहल बढ्न थाले पनि विदेशीहरूको आवागमन भने बढ्न सकेको थिएन् । पर्यटन व्यवसाय नेपाली अर्थतन्त्रको मुख्य क्षेत्र मध्येको एक हो ।

विदेशी पर्यटकको संख्या बढ्न् नसक्दा विदेशी मुद्राको संचितिमा समेत दबाब पर्न थालेको थियो । पर्यटन आवागमनमा भएको वृद्धिले डलर संचिति बढ्नुका साथै समग्र होटल व्यवसायमा पनि सकारात्मक टेवा पुग्ने व्यवसायीहरू बताउँछन् ।

‘पर्यटकको चहलपहल बढ्दा राहत मिलेको छ’

झन्डै २ वर्ष ठप्प भएको पर्यटन क्षेत्र अहिले चलायमान हुँदा आफूहरूलाई ठूलो राहत मिलेको व्यवसायीहरू बताउँछन् । विदेशी पर्यटक बढ्न थालेसँगै होटल तथा रेष्टुरेन्ट, ट्राभल एजेन्सी, एयरलाइन्स कम्पनीहरू लगायतको व्यापार बढ्न थालेको छ ।व्यवसायले लय समातेसँगै व्यवसायी उत्साहित हुन थालेका छन् ।

नेपाल होटल व्यवसायी महासंघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष दिनेशकुमार चुले पर्यटकहरूको आवागमन बढेसँगै होटल व्यवसाय पनि लयमा फर्किन थालेको बताउँछन् । ‘नयाँ वर्षले पर्यटकहरूको अवागमनम र आन्तरिक पर्यटकहरूको चहलपहल बढेको छ । जसले गर्दा होटल तथा रेष्टुरेन्टको व्यवसाय अहिले लयमा आएको छ,’ उनले भने ।

पर्यटकहरूको चहलपहल यही गतिमा रहे होटल तथा रेष्टुरेन्ट कोभिड अघिकै अवस्थामा पुग्ने उनले बताए ।अहिले होटलको अकुपेन्सी ८० प्रतिशतको हाराहारीमा रहेको उनको भनाइ छ ।

विदेशीले नेपालमा गर्ने खर्च पनि बढ्यो

महामारीपछि विदेशी पर्यटकहरूको आगमन मात्रै होइन उनीहरूले नेपालमा गर्ने दैनिक खर्चमा पनि वृद्धि भएको छ । नेपाल टुरीजम स्टाटिक्सको तथ्यांक अनुसार सन् २०१९ मा प्रतिव्यक्तिले दैनिक ४८ डलर खर्च गर्थे भने कोभिडपछि बढेर ६५ डलर पुगेको छ । यद्यपि, पछिल्लो समयको तथ्यांक भने आउन बाँकी रहेको पर्यटन बोर्डका अधिकारीहरू बताउँछन् ।

नेपालमा विदेशी पर्यटक आए पनि उनीहरूले यहाँ गर्ने खर्च अन्य देशको तुलनामा निकै कम रहँदै आएको छ । तर, पछिल्लो समय पर्यटकले गर्ने खर्च समेत बढ्दा नेपालको पर्यटन व्यवसायमा ठूलो राहत मिल्ने व्यवसायीहरू बताउँछन् ।

नेपाल पर्यटन बोर्डका अधिकृत कविन्द्र भट्ट कोभिडको समयमा खर्चको सीमा बढ्नुको कारण उनीहरूको बस्ने समय र खर्च गर्ने तरिकामा केही फरक भएको बताउँछन् । ‘कोभिडको समयमा पर्यटकहरूको खर्चगर्ने तरिकामा भएको केही पविर्तनले उनीहरूको खर्च गर्ने सीमा बढेको देखिन्छ । पछिल्लो समय सन २०२१ को तुलनामा २०२२ मा विदेशी पर्यटकहरू आउनेक्रम पनि बढेको छ,’ उनले भने ।

साढे ३ महिनामै १ लाख बढी विदेशी भित्रिए

सन् २०२२ को साढे तीन महिनामै नेपाल आउने विदेशी पर्यटकहरूको संख्या १ लाख १० हजार बढी पुगेको छ । जबकी सन् २०२१ को एक वर्षभरीमा नेपाल आउने कुल विदेशी पर्यटकहरूको संख्या १ लाख ५० हजार ९६२ थियो ।

अध्यागमन विभागका अनुसार २०२२ को जनवरीमा १० हजार ८१० पुरुष र ६ हजार १५७ महिलागरी कुल १६ हजार ९७५ विदेशी पर्यटकहरू आएका थिए । त्यस्तै, फेब्रुअरीमा १२ हजार २९८ पुरुष र ७ हजार ४६० महिला गरी कुल १९ हजार ७६६ पर्यटकहरू नेपाल भित्रिएको तथ्यांक छ ।

मार्च महिनामा २५ हजार ९८५ पुरुष र १५ हजार ९९९ महिलागरी कुल ४२ हजार विदेशी पर्यटकहरूले नेपाल आएको विभागले जनाएको छ । यसैगरी, अप्रिलमा दैनिक पर्यटक आवागमनको संख्या २ हजार बढी पुगेको अध्यागमनको भनाइ छ । यो सहित यस महिनाको १७ तारीखसम्ममात्रै ३६ हजारबढी पर्यटकहरूको आवागमन भइसकेको विभागको अनुमान छ ।

७३८ जनाले लिए हिमाल आरोहण अनुमति, ४० करोड रोयल्टी संकलन

हिमाल आरोहणका लागि आउने पर्यटकको संख्या समेत बढे्न थालेको छ । अङग्रेजी नयाँ वर्षको साढे तीन महिनामा हिमाल चढ्न ७३८ जना पर्यटकहरूले अनुमति लिएका छन् । त्यसबापत सरकारले ३२ लाख ५८ हजार अमेरिकी डलर (करिब ३९ करोड ५१ लाख)रुपैयाँ रोयल्टी प्राप्त गरेको छ ।

पर्यटन विभागका अनुसार यस अवधिमा सगरमाथा चढ्न २६२ जनाले अनुमति लिएका छन । त्यसवापत ३३ करोड २१ लाख रुपैयाँ रोयल्टी सरकारले प्र्राप्त गरेको छ । यसैगरी, अम्आदलम्ब हिमाल चढ्न ६५ जनाले अनुमति लिएका छन । त्यसबाट २६ हजार डलर रोयल्टी संकलन गरिएको छ । अन्नपुर्ण १ हिमाल चढ्न २६ जनाले अनुमति लिएका छन भने त्यसवापत ४६८०० डलर रोयल्टी सरकारले पाएको छ ।

अन्नपूर्ण ४ चढ्न ९ जना, धौलागिरी २७,कंञ्चनजंघा ६७, लोत्से ९४, र मकालु ३९ जनाले हिमाल चढ्न अनुमति लिएका छन् । अप्रिल १५ सम्म २१ हिमाल आरोहणका लागि ५८३ जना पुरुष, १५५ महिला र ९० जनाले संयुक्त गरी अनुमति लिएको विभागले जनाएको छ ।