काठमाडौं । सरकारले कृषिमा आत्मनिर्भर हुने नारा घन्काइरहे पनि व्यवहारमा भने परनिर्भरता बढ्दो देखिएको छ । सरकारले कृषि उत्पादन वृद्धि गर्ने कुनै ठोस र प्रभावकारी कार्यक्रम ल्याउन नसक्दा खाद्यान्न, तरकारी, फलफूल लगायत उपभोग्य वस्तुमा परनिर्भरता झनै बढ्दै गएको हो ।
सरकारले कृषि उत्पादकत्व वृद्धि गर्न विभिन्न टुक्रे कार्यक्रम ल्याए पनि त्यसको एकीकृत रुपमा प्रभावकारी कार्यान्वन हुन सक्दा कृषकहरु पेशाप्रति आकर्षित हुन सकेका छैनन् । त्यस्तै कृषि पेशामै आबद्ध कृषकहरुले पनि समयमै गुणस्तरीय बीउ, रासायनिक मल, कृषि उपकरण लगायत नपाउँदा कृषि उत्पादन बढाउन सकेका छैनन् । जसले खाद्यान्नमा वर्षेनी परनिर्भरता बढ्दै गएको देखिन्छ ।
कृषि प्रधान मुलुक भनिए पनि खाद्यान्नमा परनिर्भरता वर्षेनी बढ्दै गएको सरकारी तथ्यांकले नै देखाएको छ । भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार पछिल्लो ३ वर्षमा खाद्यान्नमा परनिर्भरता करिब ४० प्रतिशतले बढेको छ ।
समृद्ध नेपालको नारा घन्काउने सरकारले आधुनिक र वैज्ञानिक कृषि प्रणाली अपनाइ कृषि उत्पादकत्व बढाउन नसक्दा वर्षेनी भरनिर्भरता बढ्दै गएको जानकारहरु बताउँछन् ।
कृषि प्रधान मुलुक भनिए पनि खाद्यान्नमा परनिर्भरता वर्षेनी बढ्दै गएको सरकारी तथ्यांकले नै देखाएको छ । भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार पछिल्लो ३ वर्षमा खाद्यान्नमा परनिर्भरता करिब ४० प्रतिशतले बढेको छ ।
चालू आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासिकमा ३ वर्ष यताकै बढी खाद्य वस्तु आयात भएको देखिएको छ । भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार सो अवधिमा गत वर्षको तुलनामा १५ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ बढीको खाद्य वस्तु आयात भएको हो ।
विभागको तथ्यांक अनुसार चालू आर्थिक वर्षको ३ महिनामा ६३ अर्ब ९१ करोड १३ लाख रुपैयाँ बराबरको खाद्य वस्तु आयात भएको छ । सो अवधिमा कुल १ अर्ब २१ करोड केजी खाद्य वस्तु आयात भएको छ । यो गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ३९ करोड ४४ लाख ४४ हजार केजी बढी हो । उक्त खाद्य वस्तु आयातका क्रममा सरकारले ११ अर्ब ४४ करोड ९७ लाख रुपैयाँ राजश्व संकलन गरेको छ ।
यस्तै, गत आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को पहिलो त्रैमासिकमा खाद्यन्न आयातका क्रममा ४८ अर्ब ८३ लाख रुपैयाँ बाहिरिएको थियो । सो अवधिमा ८१ करोड ९० लाख केजी खाद्य सामग्री आयातका क्रममा ८ अर्ब ३५ करोड ६९ लाख रुपयाँ राजश्व संकलन गरेको थियो ।
आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा खाद्य वस्तु आयातका क्रममा ४६ अर्ब ६ करोड ३५ लाख रुपैयाँ देशबाट बाहिरिएको थियो । सो अवधिमा ९४ करोड २० लाख केजी खाद्य वस्तु आयातका क्रममा ७ अर्ब ४६ करोड ३७ लाख रुपैयाँ राजश्व संकलन भएको थियो ।
खाद्यान्न आयात बढ्दो भए पनि समग्र वैदेशिक व्यापार भने घट्दो क्रममा रहेको छ । कोरोनाका कारण तेस्रो मुलुकबाट सामान ल्याउन नसक्दा आयात घटेको हो ।
चालू आर्थिक वर्षको पहिलो ३ महिनामा २ खर्ब ९२ अर्ब २६ करोड ९८ लाख रुपैयाँ बराबरका सामग्रीहरु आयात भएको छ । सोही अवधिमा ३१ र्ब ४ करोड ६० लाख रुपैयाँ बराबरको सामग्री निर्यात भएको छ ।
गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ३ खर्ब ३४ अर्ब ९४ करोड ९३ लाख रुपैयाका सामग्री आयात भएको थियो । २७ अर्ब १६ करोड ६७ लाद रुपैयाँ बराबरका सामग्री निर्यात भएको भनसार विभागको तथ्यांकले देखाएको छ ।
यस्तै, आर्थिक वर्ष २०७५/७६ को त्रैमासिकमा कुल ३ खर्ब ७३ अर्ब ५८ करोड ७२ लाख रुपैयाँ नेपालबाट बाहिरिएको थियो । सोही अवधिमा २३ अर्ब ७४ करोड ४९ लाख रुपैयाँ बराबरका सामग्री निर्यात भएका थिए ।
