स्क्याम १९९२ नामको वेभ सिरिज सार्वजनिक भएपछि भारतीय सेयर बजारका कुनै बेलाका बादशाह भनेर चिनिने हर्षद मेहता एकाएक अहिले भारतमा मात्र नभएर नेपालमा समेत चर्चामा छन् । सामाजिक सञ्जालमा नेपाली सेयरबजारका लगानीकर्ताहरु समेत हर्षद मेहताको उदय र पतनको बारेमा चर्चा गरिरहेका छन् ।
अहिले हर्षद मेहता यो दुनियाँमा छैनन् । सामान्य गुजराती परिवारमा जन्मेका उनी छोटो समयमै भारतीय सेयर बजारका ‘बिग बुल’को रुपमा उदाय र बिग बुल बन्ने लेठोमा उनले केही गैरकानुनी कामहरु पनि गर्न पुगे । त्यसैकारण उनी जसरी उदाय त्यसैगरी अस्ताए । र, अन्तत प्रहरी ‘कस्टडी’मै हृदयघातका कारण यो संसार त्यागे ।
तर, यसका अलावा मेहताको कथाको अर्को पाटो पनि छ । जसै मेहताको पतन भयो, त्यसैबेला देखि राकेश झुनझुनवाला र राधाकिशन दामिनीको भने उदय भयो ।
वेभ सिरिजमा पनि यी दुई जनाको चरित्रमा अभिनय गर्नेले मेहताको ‘स्क्याम’ सार्वजनिक भएपछि अब आफुहरु अब लगानीकर्ता बनेर आरामले बस्ने बताउँछन् । झुनझुनवालाको चरित्रमा अभिनय गर्ने कलाकारले सिरिजमा पनि अबको २५–३० वर्षमा भारतीर सेन्सेक्स ३५–४० हजार पुग्ने र त्यतिबेलाको बिग बुल आफु बन्न सक्ने बताउँछन् ।
अहिले राकेश झुनझुनवाला भारतीय सेयर बजारका ‘बिग बुल’को रुपमा चर्चित छन् । उनलाई भारतको वारेन बफेट पनि भन्ने गरिन्छ । हाल उनी भारतको ४८ औं धनी व्यक्ति हुन् । अहिले उनको कुल सम्पक्ति २.५ अर्ब डलर रहेको अनुमान गरिएको छ ।
यता राधाकिशन दामिनी भने अहिले सेयर बजारमा सक्रिय छैनन् । उनी अहिले डी–मार्ट नामक खुद्रा पसलको चेनको मालिक हुन् । उनी झुनझुनवाला भन्दा पनि धेरै धनी छन् । हाल उनको सम्पक्ति १५ अर्ब डलर भन्दा पनि बढि रहेको अनुमान गरिएको छ । झुनझुनवाला दामिनीलाई आफ्नो गुरु मान्छन् ।
जब हर्षद मेहता भारतीय सेयर बजारको बिग बुल थिए तब त्यहाँ दुइवटा समूह सक्रिय थियो । पहिलो समूह ‘बुल समूह’को रुपले चिनिन्थ्यो । यो समूहको नेतृत्व हर्षदले गर्थे । यो समूहको काम भनेको कुनै सेयर छान्ने, विभिन्न स्रोतबाट अत्याधिक पैसा जुटाएर त्यो सेयर किन्ने र त्यसको मूल्यलाई अत्याधिक बढाउने । त्यसपनि सेयर बेच्दिने र पैसा कमाउने । अर्थात, यो समूहको काम भनेको सेयर बजारलाई बुलिस ट्रेण्डमा लैजाने र पैसा कमाउने ।
यसैगरी अर्को शक्तिशाली समूह थियो, बियरिस समूह । यो समूहको नेतृत्व मनु मानिकले गर्दथे । उनी भारतीय सेयर बजारमा ‘ब्ल्याक कोब्रा’ (कालो गोमन) को नामले पनि चिनिन्थे । र, उनको यो समूहको सदस्यहरु थिए, राकेश झुनझुनवाला र राधाकिशन दामिनी ।
जब मेहताले बजार बुलिस बनाउनको लागि पैसा जुटाउने क्रममा प्रयोग गरेका गैरकानुनी हतकण्डाहरुको पर्दाफास भयो तब बजार ग्वारग्वार्ती झर्न थाल्यो । यहि ‘क्रयास’ नै वियरिस ग्रुपको लागि पैसा कमाउनको लागि सबैभन्दा ठूलो अवसर भइदियो । यो क्रयासमा झुनझुनवाला र दामिनीले खुब सर्ट सेलिङ गरे र अथाहा पैसा कमाए ।
यो समूहको काम भने सेयर बजारलाई बियरिस ट्रेण्डमा लैजाने र पैसा कमाउने । उनीहरुको मुख्य हतियार भनेको ‘सर्ट सेलिङ’ थियो । सामान्यत सेयर बजारमा पहिला सेयर किन्ने र पछि बेच्ने हो । तर, सर्ट सेलिङ भनेको चाँही ब्रोकरसँग मिलेर पहिला आफुसँग नभएको सेयर बेच्ने र पछि त्यसको मूल्य घटिसकेपछि सेयर किनेर फिर्ता गर्ने प्रक्रिया हो । उदाहरणको लागि कुनै सेयर १०० रुपैयाँ प्रतिकित्तामा बेच्ने । त्यसपछि त्यसको मूल्य घटाएर ८० रुपैयाँमा पुर्याउने र सेयर किन्ने अनी बचेको २० रुपैयाँ प्रति कित्ता नाफा कमाउने । यो समूहको काम भनेकै सेयर बजारलाई बियरिस ट्रेण्डमा लैजाने र पैसा कमाउने थियो ।
जब हर्षद मेहताले विभिन्न स्रोतबाट अथाहा पैसा जुटाएर बजारलाई लामो समयसम्म बुलिस ट्रेण्डमा लगे बियरिस समूहले धेरै घाटा खायो । मेहता अर्को एक हप्ता बजारमा टिकेका भए मनु मानिक, राकेश झुनझुनवाला र राधाकिशन दामिनी सडकमै आउँथे भन्ने चर्चा त्यतिबेला पनि चलेको थियो र अहिले वेभ सिरिज आएपछि पनि फेरी चलिरहेकै छ ।
तर, जब मेहताले बजार बुलिस बनाउनको लागि पैसा जुटाउने क्रममा प्रयोग गरेका गैरकानुनी हतकण्डाहरुको पर्दाफास भयो तब बजार ग्वारग्वार्ती झर्न थाल्यो । यहि ‘क्रयास’ नै वियरिस ग्रुपको लागि पैसा कमाउनको लागि सबैभन्दा ठूलो अवसर भइदियो । यो क्रयासमा झुनझुनवाला र दामिनीले खुब सर्ट सेलिङ गरे र अथाहा पैसा कमाए ।
यसरी अथाहा पैसा कमाएपछि भने उनीहरु ट्रेडरबाट इन्भेष्टर बने । राम्रा कम्पनी छानेर लामो समयको लागि लगानी गरे र डलर अर्बपति सम्मको आफ्नो यात्रा तय गरे । झुनझुनवालाले इन्भेष्टरको रुपमा अत्याधिक कमाएका कम्पनीहरु टाटा टि, टाइटन, लुपिन लगायत हुन् ।
वेभ सिरिजमा पनि यी दुई जनाको चरित्रमा अभिनय गर्नेले मेहताको ‘स्क्याम’ सार्वजनिक भएपछि अब आफुहरु अब लगानीकर्ता बनेर आरामले बस्ने बताउँछन् । झुनझुनवालाको चरित्रमा अभिनय गर्ने कलाकारले सिरिजमा पनि अबको २५–३० वर्षमा भारतीर सेन्सेक्स ३५–४० हजार पुग्ने र त्यतिबेलाको बिग बुल आफु बन्न सक्ने बताउँछन् ।
सिरिजमा देखाइएको ब्ल्याक कोब्राको पात्रको वरिपरी घुमिरहने एकजना मोटो मानिस र अर्को चस्मा लगाउने मानिस अरु कोहि नभएर झुनझुनवाला र दामिनिकै चरित्रको अभिनय गर्ने पात्रहरु हुन् ।
झुनझुनवालको चरित्रमा केभिन डेभ र दामिनीको चरित्रमा परेश गन्त्राले अभिनय गरेका छन् ।
