काठमाडौं । सरोकारवाला निकायको लापारबाही र ठेकेदारको हेलचक्र्याइँका कारण राष्ट्रिय गौरव आयोजना अन्तर्गत रहेका हुलाकी राजमार्ग निर्माण सुस्त देखिएको छ ।
१४ वर्षमा सम्पन्न गर्नुपर्ने आयोजना निर्माण शुरु भएको ११ वर्ष बितिसक्दा करिब आधा मात्र काम सम्पन्न भएको छ । सडक विभागका अनुसार आर्थिक वर्ष २०६६/६७ बाट निर्माण शुरु भएको आयोजनाको हालसम्म ५४ प्रतिशत मात्र काम सम्पन्न भएको छ ।
हालसम्म करिब ७५ प्रतिशतभन्दा बढी काम सम्पन्न भइसक्नु पर्ने भए पनि ठेकेदार कम्पनीको लापारबाही, बजेट अभाव, ठेक्का प्रक्रियामा ढिलाई लगायत कारणले आयोजनाले गति लिन नसकेको हो ।
आर्थिक वर्ष २०७९/८० सालसम्ममा निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको सो राजमार्गको अब ३ वर्षमा बाँकी सबै काम पूरा गर्नु पर्ने हुन्छ जुन असम्भव जस्तै छ । हालसम्म करिब ७५ प्रतिशतभन्दा बढी काम सम्पन्न भइसक्नु पर्ने भए पनि ठेकेदार कम्पनीको लापारबाही, कामदार अभाव, ठेक्का प्रक्रियामा विवाद लगायत कारणले आयोजनाले गति लिन नसकेको हो ।
कुल १ हजार ७९२.४२ किलोमिट लामो हुलाकी राजमार्ग अन्तर्गत पूर्व–पश्चिम हुलाकी राजमार्गको लम्बाइ ९७५ किलोमिटर र सहायक मार्गको ८१७.४२ किलोमिटर लम्बाइ रहेको छ ।जसमा पूर्व–पश्चिम हुलाकी राजमार्ग अन्तर्गत हालसम्म ५१२ किलोमिटर सडक कालोपत्र भएको छ भने २८८ किलोमिटर सडक ग्राभेलको काम सम्पन्न भएको छ । यस्तै, ३८६ किलोमिटर सडकको ठेक्का सम्झौता भइसकेको छ भने बाँकी सडकको ठेक्का प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ ।
सडक विभागका अनुसार गत आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा मात्र ६५.४ प्रतिशत भौतिक प्रगति भएको छ । गत आवमा १६८ ककिलोमिटर कालोपत्र गर्ने र ७० किलोमिटर ग्राभेल गर्ने लक्ष्य रहेको थियो । तर, सो आवमा कोभिडका कारण लक्ष्य अनुसार निर्माण हुन नसकेको सडक विभागका सूचना अधिकारी अर्जुन सुवालले बताए ।
उनका अनुसार गत आवमा ९८ किलोमिटर सडक कालापत्र भएको छ । ग्राभेल लक्ष्य अनुरुप ७० किलोमिटर नै सम्पन्न भएको उनले बताए । आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा १९२ किलोमिटर सडक कालोपत्र भएको थियो । १३ किलोमिटर सडक ग्राभेल भएको थियो ।
हुलाकी राजमार्ग सडक खण्ड अन्तर्गत २१९ पुल निर्माण गर्नु पर्ने छ । हालसम्म ९५ वटा पुल निर्माण सम्पन्न भएको छ । गत आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा कुल ८ वटा पुल निर्माण सम्पन्न भएको थियो ।
उक्त आयोजना प्रारम्भिक लागत ४७ अर्ब २४ करोड रुपैयाँ अनुमान गरिएको थियो । पछि संशोधित लागत रकम ६५ अर्ब २० करोड रुपैयाँ छ । उक्त सडक निर्माणका क्रममा हालसम्म ५४.२९ प्रतिशत वित्तीय प्रगति भएको छ । आयोजना सुरु भएदेखि हालसम्म ३५ अर्ब रुपैयाँ हाराहारीमा बजेट खर्च भइसकेको सडक विभागका सूचना अधिकारी सुवालले जानकारी दिए ।
गत आर्थिक वर्षमा हुलाकी राजमार्गको वित्तीय प्रगति ७०.४५ प्रतिशत रहेको छ । गत आवमा ४ अर्ब २ करोड ६१ लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरिएको थियो । गत आवमा कुल ५ अर्ब ५१ करोड १७ लाख रुपैयाँ खर्च भएको छ ।
हुलाकी राजमार्ग निर्माण सम्पन्न गर्नु पर्ने समय ३ वर्ष मात्र बाँकी रहेपनि हालसम्म आधामात्र काम भएकाले समयमै पूरा हुने सम्भावन नरहेको देखिन्छ ।
हालसम्म करिब ७५ प्रतिशतभन्दा बढी काम सम्पन्न भइसक्नु पर्ने भए पनि ठेकेदार कम्पनीको लापारबाही, कामदार अभाव, ठेक्का प्रक्रियामा विवाद लगायत कारणले आयोजनाले गति लिन नसकेको हो ।
