काठमाडौं । कोरोना भाइरसका कारण यसवर्ष एशियाली देशहरुको अर्थतन्त्र नराम्ररी प्रभावित हुने भएको छ ।
एशियाली विकास बैंक (एडीबी) ले एशियाली अर्थतन्त्रको वृद्धिदर संशोधन गर्दै सार्वजनिक गरेको एशियन डेभलपमेन्ट आउटलुकको संशोधित प्रतिवेदन अनुसार २०२० मा एशियाका करिब ३ दर्जन देशहरुको अर्थतन्त्र नकारात्मक हुने प्रक्षेपण गरेको हो ।
एडिबीले कोरोनाका कारण विकसाशील देशको अर्थतन्त्र शिथिल भएकाले यस वर्ष आर्थिक वृद्धिदरमा ठूलो संकुचन आउने बताएको हो ।
एशियाकै ठूलो अर्थतन्त्रको रुपमा रहेको भारत, दक्षिण कोरिया जस्ता देशको आर्थिक वृद्धिदर ऋणत्मक हुने एडीबीको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ भने उत्तर कोरिया, जापान, मध्यपूर्वी एसियाबारे उल्लेख गरिएको छैन ।यो वर्ष एशियामा सबैभन्दा धेरै बंगलादेशको ४.५ प्रतिशत आर्थिक वृद्धि हुने एडीबीको प्रक्षेपण छ ।
२०२० मा फिजी, माल्दिभ्स, कुक्स आइल्यान्ड भानुआटु र पलाउको आर्थिक वृद्धिदर १० प्रतिशतभन्दा बढी ऋणात्मक हुने एशियाली विकास बैंकको अनुमान छ । एडीबीले यसअघि प्रकाशन गरेको आउटलुकमा यी देशहरुको अर्थतन्त्र ऋणत्मक हुने प्रक्ष्येपण गरिएको थियो ।
अघिल्लो अनुमानभन्दा उल्लेखित देशको आर्थिक वृद्धिदरमा ५ देखि ११ प्रतिशतको प्रभाव पर्ने बताइएको छ । सबै देश पर्यटकीय गन्तव्य हुन् ।
आर्थिक वृद्धिदर नकारात्मक हुनेमा दक्षिण एशियाका ५ देश छन् । बैंकका अनुसार बंगलादेश, नेपाल र भुटानबाहेक सबै दक्षिण एशियाली देशको अर्थतन्त्र खुम्चनेछ । त्यसमध्ये बंगलादेशले सर्वाधिक ४.५ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि हासिल गर्नेछ । यो आर्थिक वृद्धिदर एशियाका सबै देशमध्ये उच्च हो ।
एडीबीको आउटलुकमा सन् २०२० मा अफगानिस्तानको आर्थिक वृद्धिदर ४.५ प्रतिशतले, भारतको ४ प्रतिशतले, पाकिस्तानको ०.४ प्रतिशतले र श्रीलंकाको ६.१ प्रतिशतले नकारात्मक हुने उल्लेख छ । भुटान र नेपालको भने क्रमशः २.४ र २.३ प्रतिशतले उकालो लाग्नेछन् ।
एडीबीले यसअघि नेपालको आर्थिक वृद्धिदर ५.३ प्रतिशतले सकारात्मक हुने अनुमान गरेको थियो । नेपाल सरकारले पनि आर्थिक वृद्धिदर २.२७ प्रतिशत हासिल हुने अनुमान गरिसकेको छ ।
एडीबी पूरक आउटलुकमा पूर्वी एसियाबाहेक सबै क्षेत्रगत आर्थिक वृद्धिदर नकारात्मक रहने उल्लेख छ । पूर्वी एसियामा चीन र ताइवानको सकारात्मक आर्थिक वृद्धिले साथ दिएको छ । तर, बाँकी देशहरू हङकङ, मंगोलिया र कोरियाको आर्थिक वृद्धिदर भने नकारात्मक हुनेछ ।
जसमा तीन दक्षिण एशियाली देशबाहेक तुर्किमेनिस्तान, उज्वेकिस्तान, चीन, ताइवान, ब्रुनाई, म्यान्मार, भियतनाम, किरिबाटिर टुभालुको अर्थतन्त्र विस्तार हुने उल्लेख छ ।
यसरी विकासशील एशियाको आर्थिक वृद्धिदर २.२ प्रतिशतबाट संशोधन गर्दै ०.१ प्रतिशत कायम गरेको छ । यो आर्थिक वृद्धिदर सन् १९६१ यताकै न्यून हो । एडिबीले २०२१ मा यो क्षेत्रको वृद्धिदर ६.२ प्रतिशत हुने अनुमान पनि गरेको छ ।
चीनको अर्थतन्त्रमा भने ठूलो असर नपर्ने
एडीबीका अनुसार कोरोनाले एशियाका प्रायः सबै देशहरुको अर्थतन्त्रमा ठूलो असर पार्ने भएपनि चीनमा भने ठूलो असर नपर्ने बताइएको छ ।
बैंकले सार्वजनिक गरेको एशियाली विकास पूरक आउटलुकमा चीनबाहेक अन्य देशको अर्थतन्त्रमा कोरोना भाइरसको गहिरो प्रभाव पर्ने देखिन्छ ।
सन् २०२० मा चीनको अर्थतन्त्र १.८ प्रतिशतले विस्तार हुनेछ । जबकि ३४ एशियालीको आर्थिक वृद्धिदर नकारात्मक हुनेछ ।
कोरोनाको उद्गमस्थल चीनले अन्यदेशको तुलनामा छिट्टै कोरोना नियन्त्रणमा लिई आर्थिक गतिविधि सञ्चालन गरेको हुनाले उसको अर्थतन्त्रमो ठूलो असर नपर्ने एडीबीको दाबी छ ।
