काठमाडौं । विश्वभर महामारीको रुपमा फैलिएको कोरोना भाइरसको कारण बजारमा ह्यान्ड सेनिटाइजर (हातलाई किटानु रहित पार्ने एक प्रकारको झोल पदार्थ)को माग ह्वात्तै बढेको छ । पछिल्लो समय मागसँगै खपत पनि बढेपछि यसको आयात पनि बढेको छ ।
चालू आर्थिक वर्षमा कुल २६ करोड १८ लाख ६४ हजार रुपैयाँ बराबरको ह्याण्ड सेनिटाइजर आयात भएको छ । भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार चालू आर्थिक वर्षको ७ महिना (साउन-माघ) सम्ममा ६ लाख ८३० केजी ह्याण्ड सेनिटाइजर आयात भएको विभागले जनाएको छ ।
वीरगञ्ज भन्सारका सूचना अधिकारी सन्तोस यादवले मासिक १ करोड रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यको ह्याण्ड सेनिटाइजर आयात भइरहेको बताए ।
उनले भन्सारबाट फागुन महिनामा मात्र १ करोड ८७ लाख रुपैयाँ बराबरको ह्याण्ड सेनिटाइजर वीरगञ्ज भन्सार हुँदै भित्रिएको बताए । सो मूल्यमा ४१ हजार १ सय ३१ केजी ह्याण्ड सेनिटाइजर आयात भएको हो ।
भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार चालू आर्थिक वर्षको ७ महिना (साउन–माघ) सम्ममा ६ लाख ८३० केजी ह्याण्ड सेनिटाइजर आयात भएको छ । नेपालमा चीन, भारत, जर्मनी, स्वीजरल्याण्ड, थाइल्याण्ड, टर्की, अमेरिका र बेलायतबाट यस्ता सेनिटाइजर, ह्याण्डवास आयात हुँदै आएको छ ।
गतवर्ष फागुन महिनामा १ करोड ३७ लाख रुपैयाँ बराबरको ह्याण्ड सेनिटाइजर आयात भएको उनले जानकारी दिए । त्यसको तुलनामा हाल ठूलो अन्तरले ह्याण्ड सेनिटाइजर आयात भइरहेको उनले बताए ।
‘विगतको तुलनामा ह्याण्ड सेनिटाइजर धेरै आयात भइरहेको छ, पहिला अस्पतालमा मात्र प्रयोग हुन्थ्यो तर, अहिले हरेक घरमा प्रयोग हुने भएकाले धेरै आयात भएका हुन्,’ यादवले चाणक्य पोष्टसँग भने ।
गत आर्थिक वर्षको ७ महिनामा २० करोड रुपैयाँ बराबरको ह्याण्ड सेनिटाइजर आयात भएको तथ्यांकले देखाएको छ । गत वर्ष सोही अवधिमा ५ लाख १७ हजार ७ सय ८९ केजी ह्याण्ड सेनिटाइजर आयात भएको थियो ।
गत आर्थिक वर्षको तुलनामा ६ प्रतिशतका हाराहारीमा बढी आयाता भएको हो । गत आर्थिक वर्षमा कुल ३३ करोड ११ लाख रुपैयाँ बराबरको ह्याण्ड सेनिटाइजर आयात भएको थियो ।
नेपालमा चीन, भारत, जर्मनी, स्वीजरल्याण्ड, थाइल्याण्ड, टर्की, अमेरिका र बेलायतबाट यस्ता सेनिटाइजर, ह्याण्डवास आयात हुँदै आएको विभागका तथ्यांक अधिकृत मोहन पुडासैनीले बताए ।
हाल बजारमा ह्याण्ड सेनिटाइजरको अभाव रहेको देखिएको छ । विश्वभर कोरोना कोभिड १९ को प्रभाव परिरहेका बेला मानिसहरु ह्याण्ड सेनिटाइजरतर्फ आकर्षण भएका छन् ।
एउटा परिवारमा हरेक सदस्यले ह्याण्ड सेनिटाइजर प्रयोग गर्ने हुँदा हाल त्यसको विक्री बढेको छ । पछिल्लो समय, घरमा मात्र नभई हरेक कार्यालयमा समेत ह्याण्ड सेनिटाइजर राखिएकाले बजारमा यसको उपभोग ठूलो मात्रामा बढी रहेको छ ।
ह्याण्ड सेनिटाइजर आयात बढिरहेको भएता पनि बजारमा माग उच्च हुँदा यसको उपभोग संख्या वृद्धि भएको पुडासैनीले बताए ।
रातोपुलस्थित भरत फार्मेसिका विकास न्यौपानेले बजारमा ह्याण्ड सेनिटाइजर किन्न व्यक्ति धेरै रहेको बताए । उनले एकै जनाले ५ देखि ८ वटासम्म ह्याण्ड सेनिटाइजर खरिद गर्ने गरेको बताए ।
‘एक जनाले ५ वटा भन्दाबढी ह्याण्ड सेनिटाइजर किन्छन्, हामीले भए जति विक्री गरिरहेका छौँ,’ न्यौपानेले चाणक्य पोष्टसँग भने ।
हाल बजारमा न्यूनतम ६० रुपैयाँदेखि ३ सय रुपैयाँसम्मको विक्रीमा राखिएको छ ।
ह्याण्ड सेनिटाइजर प्रयोगले हातमा रहने ९० प्रतिशतभन्दा बढी किटान मार्ने हुँदा यसको प्रयोग उपत्यकामा बढ्दो क्रममा रहेको छ । हाल विश्व बजारमै ह्याण्ड सेनिटाइजरको प्रयोग बढ्दो रहेको छ ।