काठमाडौं । अमेरिकी सहायता परियोजना मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेसन (एमसीसी)ले नेपाललाई थप करिब ७ अर्ब रुपैयाँ सहायता प्रदान गर्ने भएको छ ।
एमसीसी सञ्चालक समितिको बैठकले नेपालमा एमसीसी अन्तर्गतका आयोजनाका निम्ति ६ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ (५ करोड डलर) अतिरिक्त सहायता रकम प्रदान गर्ने निर्णय गरेको हो ।
अमेरिकी अनुदान र नेपाल सरकारको लागत साझेदारीमा गत २०८० साल भदौदेखि एमसीसी अन्तर्गतका आयोजना कार्यान्वयनमा आएका छन् । एमसीसीको ५० करोड अमेरिकी डलर अनुदान र नेपाल सरकारको १९ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर योगदानमा विद्युत् प्रसारण लाइन, सबस्टेसन र सडक सुधार आयोजना सञ्चालन हुँदैछ ।
‘मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेसन (एमसीसी) सञ्चालक समितिले नेपाल कम्प्याक्टका लागि थप ५ करोड अमेरिकी डलर स्वीकृत गरेको छ । बोर्डको यो निर्णयले रूपान्तरणकारी, उच्च गुणस्तरीय पूर्वाधार परियोजनाहरूमार्फत नेपालको विकास प्राथमिकता कार्यान्वयन गर्र्ने एमसिसी र नेपाल सरकारबीचको साझा प्रतिबद्धतामा जोड दिएको छ,’ एमसीसीले जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।
यो अतिरिक्त सहायता रकमबाट नेपालको विद्युत् प्रसारणलाई सुदृढ गर्न, दीर्घकालीन आर्थिक वृद्धिका साथै ‘कम्प्याक्ट’को सफलता सुनिश्चित गर्न योगदान पुग्ने विश्वास एमसीसी कम्प्याक्ट अपरेसनका उपाध्यक्ष क्यामरन अल्फोर्डले व्यक्त गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।
एमसीसी परियोजनाअन्तर्गत चार सय केभीको डबल सर्किट ३१५ किलोमिटर विद्युत् प्रसारण लाइन बन्नेछ । काठमाडौँको लप्सीफेदी र नुवाकोटको रातमाटेमा सबस्टेसन, मकवानपुर, धादिङ, तनहुँ, पाल्पा, चितवन, नवलपरासी हुँदै भारतको महेशपुरसम्म प्रसारण लाइन बनाइने छ । प्रसारण लाइन निर्माणपछि नेपाल-भारतबीच ३ हजार मेगावाट बिजुली आदानप्रदान सम्भव हुनेछ ।
यस योजना अन्तर्गत ३१५ किलोमिटर लामो ४०० केभी क्षमताको प्रसारण लाइन र ४०० केभी क्षमताको ३ वटा सबस्टेशन निर्माण हुनेछ । सडक अन्तर्गत दाङको भालुबाङदेखि बाँकेको शिवखोलासम्म ७७ किलोमिटर सडक स्तरोन्नति गरिने छ ।
प्रसारण लाइन अन्तर्गत १८ किमीको ठेक्का लागिसकेको छ भने २९७ किमीको लागि अहिले ग्लोबल टेन्डर आह्वान भई प्रक्रियामा छ । सबस्टेशनतर्फ तीन वटैको ठेक्का लागिसकेको छ । तनहुँको दमौलीमा ४०० केभी क्षमताको नयाँ दमौली सबस्टेशन निर्माणका लागि भारतको टेक्नो इलेक्ट्रिक एण्ड इञ्जिनियरिङ लिमिटेडसँग ३.८८ करोड अमेरिकी डलरमा ठेक्का पाएको छ ।
त्यस्तै, नुवाकोटको बेलकोटगढी नगरपालिका-७ रातमाटेमा ४०० केभी सबस्टेसन निर्माण गर्न भारतको टेक्नो इलेक्ट्रिक एण्ड इञ्जिनियरिङ कम्पनीले ठेक्का पाएको छ । यसको लागत ५ करोड १६ लाख अमेरिकी डलर छ । त्यसैगरी, नवलपरासी (बर्दघाट सुस्तापश्चिम) जिल्लामा ४०० केभी नयाँ बुटवल सबस्टेशन निर्माणको ठेक्का लिङ्कसन इण्डिया प्रालिले पाएको छ ।
एमसीसी ५ वर्षमा निर्माण सम्पन्न हुनैपर्ने, नभए अमेरिकी अनुदान फिर्ता जाने प्रकृतिको परियोजना हो । यो कार्यान्वयनमा आएको डेढ वर्ष भइसकेको छ ।
