काठमाडौं । सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को पहिलो दुई महिनामै झण्डै १ खर्ब रुपैयाँ ऋण लिएको छ । सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयका अनुसार साउन र भदौमा सरकारले ९४ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ ऋण लिएको हो ।
यससँगै मुलुकको कुल सार्वजनिक ऋण २५ खर्ब २८ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । गत असार मसान्तसम्म देशको सार्वजनिक ऋण २०८१ असार मसान्तसम्म २४ खर्ब ३१ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ थियो ।
हालसम्म तिर्न बाँकी कुल सार्वजनिक ऋणमध्ये आन्तरिक ४९ र बाह्य ५१ प्रतिशत छ । भदौसम्म आन्तरिक ऋण १२ खर्ब ३६ अर्ब र बाह्य ऋण १२ खर्ब ९२ अर्ब रुपैयाँ छ ।
तिर्न बाँकी सार्वजनिक ऋण कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) को ४४.३२ प्रतिशत हो । यसमध्ये आन्तरिक जीडीपीको २१.६६ र बाह्य २२.६६ प्रतिशत छ । राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयले गत आर्थिक वर्षमा जीडीपी ५७ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँ पुग्ने प्रक्षेपण गरेको छ ।
हाल सरकारले तिर्न बाँकी सार्वजनिक ऋण हेर्दा अहिले हरेक नेपालीको भागमा ८६ हजार ७०० रुपैयाँ पुगेको छ । भदौसम्मको कुल २५ खर्ब २८ अर्ब ६२ करोड सार्वजनिक ऋणलाई नेपालको २०७८ सालको आधिकारिक जनसंख्या २ करोड ९१ लाख ६५ हजार ५७८ मा भाग लगाउँदा त्यति रकम पर्न आउँछ । यद्यपि, सार्वजनिक ऋण जनताले प्रत्यक्ष रुपमा तिर्नुपर्दैन । तर, जनताले तिरेको करबाटै उक्त दायित्व भुक्तानी गरिन्छ ।
सरकारले आर्थिक वर्षको सुरुदेखि नै आक्रमक रुपमा ऋण उठाउन थालेको छ । बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता रहेको र ब्याजदर समेत सस्तिएको मौका छोपी सरकारले धमाधम आन्तरिक ऋण उठाएको हो ।
दुई महिनामा तिर्यो झण्डै ४८ अर्ब
दुई महिनामा झण्डै १ खर्ब ऋण लिएको सरकारले सोही अवधिमा ४७ अर्ब ७१ करोड रुपैयाँ ऋणको साँवा ब्याज तिरेको छ । यसमध्ये अधिकांश रकम ऋणको साँवा भुक्तानी भएको हो ।
कार्यालका अनुसार सरकारले चालु आवकामा ३५ अर्ब साँवा र ७ अर्ब २ करोड ब्याज गरी कुल ४२ अर्ब २ करोड आन्तरिक ऋण तिरेको छ । त्यस्तै, ५ अर्ब ६८ करोड वैदेशिक ऋण तिरेको थियो । जसमा ४ अर्ब ६७ करोड साँवा र १ अर्ब १ करोड ब्याज तिरेको छ । सरकारले यस वर्ष ऋण तिर्न मात्रै ४ खर्ब २ अर्ब रुपैयाँ बजेट छुट्याएको छ ।
साढे ५ खर्ब ऋण उठाउने लक्ष्य
सरकारले चालु आवमा ५ खर्ब ४७ अर्ब रुपैयाँ ऋण उठाउने लक्ष्य राखेको छ । जसमा ३ खर्ब ३० अर्ब रुपैयाँ आन्तरिक र २ खर्ब २७ अर्ब वैदेशिक रहेको छ ।
सरकारले चालु आवमा ३ खर्ब ३० अर्ब रुपैयाँ आन्तरिक ऋण उठाउने लक्ष्य राखेको छ । जसमा पहिलो त्रैमास (असोजसम्म) मात्रै १ खर्ब १५ अर्ब रुपैयाँ आन्तरिक उठाउने लक्ष्य राखेको छ । सो अनुसार असोज महिनामा थप २० अर्ब आन्तरिक ऋण उठाउने छ ।
यस्तै, सरकराले दोस्रो त्रैमासमा ६६ अर्ब ५० करोड, तेस्रोमा ७३ अर्ब र चौथो त्रैमासमा ७५ अर्ब ५० करोड आन्तरिक ऋण उठाउने कार्यतालिका बनाएको छ ।
