ज्याक मा चीनको सबैभन्दा धनी मानिस हुन् । उनको अनुमानित सम्पत्ति ३८ अर्ब डलर रहेको छ । ५५ वर्षीय मा चर्चित चिनियाँ इ–कर्मश ‘प्लेटर्फम’ अलिबाबाका सह-संस्थापक हुन् । अलिबाबाले चीनको कूल अनलाइन व्यापारको ८० प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ । २० वर्ष कम्पनीमा रहेपछि गत सेप्टेम्बरमा माले कार्यकारी अध्यक्षको पदबाट राजिनामा दिएका छन् ।
स्वनिर्मित अर्बपति हुन् ज्याक मा । उनले आफ्नो करिअरको शुरुवात अंग्रजी शिक्षकको रुपमा गरेका थिए, जुनबेला उनी महिनाको १२ डलर कमाउँथे । अमेरिकाको चर्चित विश्वविद्यालय हार्वडले उनलाई १० पटकसम्म भर्ना दिन अस्वीकार गरेको थियो । उनलाई सामान्य जागिर दिनका लागि समेत ३० वटा कम्पनीहरुले अस्वीकार गरेका थिए । उनलाई फाष्ट फुड चेन केएफसीले समेत जागिर दिन अस्वीकार गरिदिएको थियो ।
इन्टरनेटको आविस्कार पछि माले त्यहाँ व्यवसायीक अवसर देखे । र, प्रविधि र व्यवसायको कुनै कार्यअनुभव नभए पनि अन्य १७ जना साथीहरुसँग मिलेर उनले सन् १९९९ मा अलिबाबाको स्थापना गरे । यो डिजिटल प्लेटर्फमले चिनियाँ ग्राहक र उत्पादकहरुलाई जोड्यो ।
अलिबाबाको लागि शुरुवाती दिनहरु सुखद थिएनन् । डट कम व्यवसायले सन् २००० मा खाएको धक्का, इ बे, इच नेट जस्ता प्रतिस्पर्धीहरुको कारणले अलिबाबा यात्रा खलबलिएको थियो । तर याहुले थोरै लगानी गरेपछि कम्पनीले खुट्टा टेक्ने आधार भेट्टाएको थियो ।
सन् २०१४ मा अलिबाबाले अमेरिकामा आइपीओ जारी गरेको थियो । उक्त आइपीओ अमेरिकी इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो आइपीओ थियो । त्यसपछि अलिबाबाका संस्थापक ज्याक मा चीनको सबैभन्दा धनी व्यक्ति बने । अहिले अलिबाबाले अलि पे र चिनीयाँ सामाजिक सञ्जाल वेइबोमा समेतमा आफ्नो लगानी बढाएको छ ।
अर्बौंको सम्पत्ति भएका ज्याक मा आफू अहिलेभन्दा अंग्रेजी शिक्षक हुँदा बढी खुसी भएको बताउँछन् । उनी अर्बौंको सम्पत्तिसँगै त्यो सम्पत्ति समाजको हितमा खर्च गर्ने जिम्मेवारी पनि आएको बताउँछन् । त्यसैले उनी शिक्षा, पर्यावरण र स्वास्थ्यको क्षेत्रमा अनुदान दिइरहेका छन्, सायद ।
अहिले अलिबाबा इ-कर्मशमा मात्र सीमित छैन । माको नेतृत्वमा अहिले अलिबाबाले साउथ चाइना मर्निङ पोष्ट र फिल्म स्टुडियोको पनि स्वामित्व लिएको छ ।
सन् २०१३ मा ज्याक मा कार्यकारी अध्यक्ष भएपछि अलिबाबाको कारोबारमा ११ सय प्रतिशतले बढोत्तरी भएको छ । सन् २०१९ को सेप्टेम्बरमा कम्पनीको कूल बजार पूँजीकरण ४ सय ६५ अर्ब डलर पुगेको छ । माको अलिबाबामा ५.३ प्रतिशत हिस्सेदारी छ । यसको मतलब अलिबाबामा उनको कूल सम्पत्ति २४.६ अर्ब डलर रहेको छ ।
अलिबाबाको अलावा माले लगानीको राम्रै विविधिकरण गरेका छन् । उनले आफ्नो सम्पत्ति व्यवस्थापनका लागि पूँजी व्यवस्थापन कम्पनी स्थापना गरेका छन्, सन् २०१० मा । माको याहु चाइनामा पनि लगानी रहेको छ ।
तर, अर्बौको सम्पत्ति भए पनि उनी खासै खर्च भने गर्दैनन् । उनी १५ हजार डलर पर्ने सामान्य एसयूभी रोइवी आरएक्स ५ चढ्छन् । उनी आफ्नो सोखको लागि पनि खासै खर्च गर्दैनन् । उनी पोकर खेल्न र ध्यान गर्न रुचाउँछन् ।
उनी केही कुरामा धेरै खर्च गर्छन् भने त्यो हो घरजग्गा खरिदमा । सन् २०१५ मा उनले झण्डै २० करोड डलर पर्ने घर हङकङमा खरिद गरेका थिए । खरिदको समयमा यो घर प्रति वर्ग फुट मूल्यको हिसाबले एसियाकै सबैभन्दा महङ्गो घर थियो । उनले अमेरिकाको न्यूयोर्क र फ्रान्समा पनि घरजग्गामा लगानी गरेका छन् ।
उनी विश्वका विभिन्न ठाउँमा रहेका आफ्ना घरहरुमा कसरी भ्रमण गर्छन् त ? अलिबाबाले माको लागि झण्डै ५ करोड डलरमा निजी जेट खरिद गरेको छ ।
ज्याक माको ‘रिटायरमेन्ट’ पार्टीले पनि विश्वव्यापी रुपमै चर्चा बटुलेको थियो । अलिबाबाले ओलम्पिक स्तरको रङ्गशाला भाडामा लिएर ६० हजार कर्मचारीहरुको साथमा पार्टीको आयोजना गरेको थियो ।
अर्बौंको सम्पत्ति भएका ज्याक मा आफू अहिलेभन्दा अंग्रेजी शिक्षक हुँदा बढी खुसी भएको बताउँछन् । उनी अर्बौंको सम्पत्तिसँगै त्यो सम्पत्ति समाजको हितमा खर्च गर्ने जिम्मेवारी पनि आएको बताउँछन् । त्यसैले उनी शिक्षा, पर्यावरण र स्वास्थ्यको क्षेत्रमा अनुदान दिइरहेका छन्, सायद ।
उनको नेतृत्वमा अलिबाबाले आफ्नो कूल कमाइको ०.३ प्रतिशत पर्यावरण सम्बन्धी मुद्दामा खर्च गर्ने गरेको छ । प्राकृतिक प्रकोपको समयमा पनि अलिबाबाले ठूलो रकम बाँढ्दै आएको छ । सन् २०१४ मा स्थापना भएको ज्याक मा फाउन्डेसनले सेजियाङ युनिर्भसिटी हस्पिटल र ग्रामीण चिनीयाँ शिक्षकहरुलाई ४ करोड ४० लाख डलर सहायोग गरेको छ ।
अवकाश प्राप्त जीवन र बढ्दो लगानीको समयमा ज्याक माले आफ्नो अर्बौं डलरको सम्पत्ति कहाँ लैजान्छन् वा के गर्छन् भनेर यसै भन्न सकिने अवस्था भने छैन ।
-एजेन्सीको सहयोगमा
