काठमाडौं । राष्ट्रिय गौरवको आयोजना काठमाडौँ तराई-मधेश द्रुतमार्ग (फास्ट ट्रयाक) को निर्माणलाई तीव्र बनाइने भएको छ । निर्माण थालिएको ५ वर्षसम्म करिब एकचौथाई मात्र काम सकिएपछि अब थपिएको समयमै सक्न कामको गति बढाइने भएको हो ।
फाष्ट ट्रयाक नेपाली सेनाको जिम्मामा निर्माण भइरहेको छ । २०८१ भित्रै सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिए पनि सम्पन्न नहुने भएपछि सरकारले २०८३ चैतसम्म म्याद थपेको छ । थपिएको म्याद सकिन अब साढे ३ वर्ष मात्र बाँकी रहँदा तीनचौथाई काम सक्नुपर्ने भएकाले कामको गतिलाई तीव्र बनाउन लागिएको नेपाली सेनाले जनाएको छ ।
फाष्ट ट्रयाकका आयोजना प्रमुख शाहले चालु वर्ष भित्रै बाँकी ठेक्का लगाइ कामको गति बढाइने बताए । उनले कामको गति बढाउन ठेकेदारलाई मासिक लक्ष्य भेटाउनै पर्नेगरी जम्मेवारी बनाइने बताए ।
उनले फास्ट ट्रयाक निर्माणमा ढिलासुस्ती भएपछि ठेकेदारहरूसँग मासिक प्रगति र लक्ष्य माग गर्ने गरेको बताए । ठेकेदारले महिनामा गर्छु भने जति काम गर्नै पर्नेगरी जिम्मेवारी बनाइएको बताए ।
‘समयमा काम सक्न हामीले आयोजनाका ठेकेदारसँग प्रत्येक महिनाको लक्ष्य र प्रगति विवरण माग्ने गरेका छौँ, उनीहरूले त्यसैअनुसार प्लान बनाएर दिने गर्छन,’ शाहले चाणक्य पोष्टसँग भने, ‘भने अनुसार काम गरे/नगरेको कडाइका साथ अनुगमन गर्दै ठेकेदारलाई जवाफदेशी र जिम्मेवार बनाउँछौं । सबै खण्डका ठेकेदारहरूलाई मासिक लक्ष्य अनुसार काम गराउँदा समयमै सम्पन्न गर्न सकिन्छ ।
हालसम्म आयोजनाको २८ प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ भने अझै ७२ प्रतिशत काम बाँकी छ । यस्तै, उनले समयमै काम सक्न भविष्यमा तीन सिफ्टमा समेत काम गराउन सकिने बताए । अहिले आयोजनाको दैनिक एक सिफ्टमा मात्र काम भइरहेको छ । आयोजनालाई गति दिन तीन सिफ्टमा चौबीसै घण्टा काम गराइने योजना रहको आयोजना प्रमुख शाहले बताए ।
‘अहिले अधिकांश ठेक्कामा एक सिफ्टमा मात्र काम भइरहेको छ । हामीले समयमै काम सक्न ३ सिफ्टमा काम गरेर भए पनि सक्नुपर्छ भनेका छौँ,’ उनले भने । ठेकेदारहरूको क्षमता, जनशक्ति अनुसार थप सिफ्टमा काम गराइने उनले बताए । एकपटक म्याद थपिसकिएकाले अब तोकिएकै समयमा काम सक्नै पर्ने उनको भनाइ छ ।
उनले विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) संशोधन हुँदा लम्बाइ समेत घटेकाले समयमै काम सकिने बताए । पुरानो डीपीआर अनुसार दु्रतमार्गको लम्बाइ ७२.५२९ किलोमिटर रहेको थियो । हालै गरिएको संशोधित डीपीआर अनुसार आयोजनाको लम्बाइ डेढ किलोमिटर घटेर ७०.९७७ किलोमिटर कायम भएको छ ।
यसै वर्ष भित्रै सबै ठेक्का लगाइने
सेनाले आयोजनालाई ११ प्याकेजमा विभाजन गरी खरिद व्यवस्थापन तथा निर्माणको कार्य गरिरहेको छ । सो मध्ये हालसम्म १ देखि ७ प्याकेजमा ठेक्का लगाई काम भइरहेको छ ।
आयोजनाको अझै ४ प्याकेजको ठेक्का लाग्न बाँकी छ । प्याकेज नं. ८ देखि ११ सम्मको ठेक्का लगाउन बाँकी छ । सोमध्ये दुई प्याकेजको ठेक्का आह्वान भइसको छ भने बाँकी प्याकेजको पनि यसै वर्षभित्र लगाइ सकिने शाहले बताए ।
७०.९७७ किलोमिटर लामो यस सडकमा कुल १० किलोमिटरको ६ वटा सुरुङमार्ग निर्माण गरिने भएको छ । अहिले महादेवटारको सुरुङ ३.३५५ किलोमिटर, धेद्रेको १.६३० किलोमिटर र लेनडाँडाको १.४३० किलोमिटर सुरुङ खन्ने काम भइरहेको छ । संशोधित डीपीआर अनुसार देवीचौरमा १ किलोमिटर, सिसौटारमा ०.३९ किमी र चन्द्रामभीरमा २.२५ किलोमिटर सुरुङ निर्माणका लागि ठेक्का आह्वान भइसको छ ।
आयोजनामा करिब ८९ वटा पुलहरू निर्माण गरिने छ । आयोजनाको संशोधित अनुमानित लागत २ खर्ब ११ अर्ब ९३ करोड ररुपैयाँ रहेको छ । चालु आर्थिक वर्षमा यस आयोजनालाई २२ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरिएको छ ।
आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा सुरु भएको उक्त द्रुतमार्ग आयोजना २०८३ सालमा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । ललितपुरको खोकनाबाट सुरु भई काठमाडौं, मकवानपुर हुँदै बाराको निजगढमा पुगेर पूर्वपश्चिम राजमार्गमा जोडिने छ ।
काठमाडौंलाई तराई मधेस हुँदै छिमेकी मुलुक भारतसँग जोड्ने छोटो, फराकिलो र सुविधा सम्पन्न द्रुतमार्ग निर्माणपछि काठमाडौंबाट निजगढसम्मको यात्राअवधि ५ घण्टाबाट घटेर एक घण्टामा सीमित रहने मात्र नभई इन्धन र समयसमेत बचत हुनेछ ।
