काठमाडौं । राष्ट्रिय गौरवको आयोजना कालीगण्डकी कोरिडोर १२ वर्षमा पनि पूरा हुन सकेको छैन ।
आर्थिक वर्ष २०६६/६७ देखि निर्माण सुरू भएको यस सडक ठेकेदारको ढिलासुस्ती, कामदार अभाव, भौगोलिक कठिनाइ, कोरोना लगायत कारणले अझै सम्पन्न हुन नसकेको हो ।
उत्तर दक्षिणमा चीन नेपाल जोड्न व्यापारिक मार्गको रूपमा विस्तार भइरहेको यस आयोजनाले सोचे जस्तो गति लिन सकेको छैन ।यस आयोजना अन्तर्गत ‘गैंडाकोट–राम्दी–मालढुंगा र बेनी जोमसोम–कोरला खण्ड जोड्ने गरी दुई खण्डमा काम भइरहेको छ ।
कालीगण्डकी कोरिडोर आयोजनाका अनुसार गैंडाकोट–मालगढुंगा खण्डमा ३० प्रतिशत मात्र भौतिक प्रगति भएको छ । यस्तै, जोमसोम खण्डमा ७१ प्रतिशत भौतिक प्रगति भएको छ । कुल ४४७ किलोमिटर लम्बाइ रहेको यस आयोजनामा हालसम्म १३७ किालोमिटर सडक मात्र कालोपत्र भएको हो ।
यो आयोजना वि.सं. २०६६/६७ मा सुरू गरिएको थियो । हाल यो आयोजनाको म्याद २०८२/०८३ सम्मका लागि थपिएको छ ।
यस आयोजनाको कुल लागत ३० अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ रहेको छ । गैंडाकोट–मालढुंगा खण्डको लागत २० अर्ब २२ करोड रुपैयाँ रहेकोमा १० अर्ब हाराहारी खर्च भइसकेको छ । सो अनुसार यस खण्डको खर्च कुल लागतको ३० प्रतिशत मात्र रहेको हो । २४५ किलोमिटर लम्बाइ रहेको गैंडाकोट खण्डमा हालसम्म १० वटा ठेक्का लागेको छ । यस खण्डमा १७ वटा पुल निर्माण गर्नुपर्नेमा ५ वटा पुलको निर्माण सम्पन्न भइसकेको छ ।
गैंडाकोट–राम्दी–मालढुंगा सडक आयोजना प्रमुख कल्पना अधिकारीले तोकिएको समयमा निर्माण सम्पन्न गर्न आयोजना लागि परेको बताइन् । उनले थप ३ वर्ष समय बाँकी रहेकाले समयमा सम्पन्न गर्न निर्माण व्यवसायीसँग ताकेता भइरहेको बताइन् ।
बेनी–जोमसोम–कोरला खण्ड विस्तार लागत १० अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ रहेको छ । यस खण्डमा हालसम्म बजेटको ५ अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ खर्च भइसकेको छ । यस अनुसार यस खण्डमा कुल बजेटको ६९ प्रतिशत रकम खर्च भएको आयोजनाले जनाएको छ ।
२०२ किलोमिटर लम्बाइ रहेको यस खण्डमा १४ वटा ठेक्का लगाइ काम भइरहेको छ । बेनीतर्फ ३८ वटा पुल निर्माण गर्नुपर्नेमा हालसम्म ५ वटा सम्पन्न भई १६ वटा निर्माणाधीन अवस्थामा रहेका छन् । १९ वटा पुलको डिजाइन तयारी भइरहेको जोमसोम–कोरला सडक योजना जोमसोम प्रमुख जगत प्रजापतिले जानकारी दिए ।
यस्तै,सडक विभागका महानिर्देशक अर्जुन जंग थापाले भने यस आयोजनामा निर्माण अझै सुस्त रहे ठेक्का तोड्न सक्ने बताए । उनले आयोजना निर्माण भइरहेको ठाउँको ढुंगा, गिट्टीलगायत सामानको समस्या रहेको बताए ।
सम्झौता अनुसार निर्माण खण्डमा पर्ने खोलाहरूबाट आयोजनाले ढुंगा गिट्टी निकाले पनि कालीगण्डीबाट निकाल्न नपाउँदा कामले गति लिन नसकेको उनको भनाइ छ ।
