काठमाडौं । नेपाली मूद्राको सटहीदर इतिहासकै कमजोर बनेको छ । अन्तर्राष्ट्र्रिय प्रभावले डलरको भाउ आकासिँएसँगै नेपाली मूद्राको सटहीदरअवमूल्यन भएको हो । बुधबार नेपाल राष्ट्र्र बैंकले १ अमेरिकी डलरको खरिद मूल्य १२५.७४ र बिक्रीदर १२६.३४ रुपैयाँ तोकेको छ ।
पछिल्लो समय डलरको भाउ लगातार उकालो लागिरहेको छ । डलरको मूल्य बढ्नु भनेको नेपाली रुपैयाँको सटहीदर कमजोर हुनु हो । रुस र युक्रेन युद्धका कारण संसारभर डलरको माग बढेको छ । माग बढेसँगै मूल्यमा पनि व्यापक वृद्धि भएको छ ।
डलरको मूल्य वृद्धिले भारतीय मुद्रा हुँदै नेपाली मुद्रमा असर पर्ने गर्छ । नेपालको भारतसँग स्थिर विनिमयदर भएपनि सोही आधारमा सटहीदर निर्धारण हुने हुँदा नेपाली मूद्रा कमजोर हुने गरेको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा विश्वसनिय करेन्सी तथा संसारभर कारोबार गर्न सकिने भएकाले डलरको संचिति हरेक देशले बढाउन खोज्छन् । डलर महंगीदा नेपालमा आउने पर्यटक तथा रेमिट्यान्स पठाउनेहरुलाई फाइदा भएपनि उच्च व्यापार घाटाले महंगी बढाउनुका साथै विनिमय संचितिमा दबाब पार्ने जानकारहरु बताउँछन् ।
राष्ट्र्र बैंकका अनुसार डलरको तुलनामा नेपाली मूद्रा आमूल्यन हुनेक्रम बढ्दो छ । २०७८ असार मसान्तको तुलनामा २०७९ वैशाख मसान्तमा अमेरिकी डलरसँग नेपाली रुपैयाँ ३.७१ प्रतिशतले अवमूल्यन भएको छ ।
अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा नेपाली रुपैयाँ २.७२ प्रतिशतले अधिमूल्यन भएको थियो । २०७९ वैशाख मसान्तमा अमेरिकी डलर एकको खरिद विनिमय दर १२३.६३ पुगेको थियो । २०७८ असार मसान्तमा उक्त विनिमय दर रु.११९.०४ रहेको थियो ।
पछिल्लो २ महिनामा मात्र डलरको भाउ ३ रुपैयाँले बढेको छ । गत वर्षको वैशाखको तुलनामा यस वर्षको असारसम्म आइपुग्दा डलरको भाउ ८ रुपैयाँले बढेको छ ।
