काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को पहिलो त्रैमासका मुलुकको आर्थिक वृद्धिदर करिब साढे ३ प्रतिशत रहने प्रक्षेपण गरिएको छ । राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयले सार्वजनिक गरेको प्रथम त्रैमासिक कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) प्रतिवेदनले पहिलो त्रैमासमा ३.४ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि हुने प्रक्षेपण गरेको हो ।
प्रतिवेदनका अनुसार त्रैमासिक कुल गार्हस्थ उत्पादन आधारभूत मूल्यमा अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को प्रथम त्रैमासिकको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ३.४ प्रतिशतले वृद्धि हुने प्रारम्भिक अनुमान गरेको हो ।
चालु आवमा कृषि उत्पादनमा भएको वृद्धि, विद्युत् उत्पादन तथा वितरणमा भएको वृद्धि, पर्यटन आगमनमा भएको वृद्धिसँगै होटल क्षेत्रको कुल मूल्य अभिवृद्धिमा भएको वृद्धिले आर्थिक वृद्धिदर बढेको कार्यालयले जनाएको छ ।
‘यसका अतिरिक्त यातायात क्षेत्रमा भएको वृद्धि, स्वास्थ्य सेवामा भएको वृद्धि, सार्वजनिक प्रशासनका क्षेत्रमा भएको वृद्धिले समग्र अर्थतन्त्र सकारात्मक वृद्धितर्फ उन्मुख रहेको हो । खासगरी यस अवधिमा गएको बाढी तथा पहिरोको नकारात्मक प्रभाव र निर्माण क्षेत्रको वृद्धि धनात्मक हुन नसकेकाले अर्थतन्त्रको वृद्धि सामान्य रहन गएको अनुमान रहेको छ,’ प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
तर, आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को चौथो त्रैमासको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमा ०.२ प्रतिशतले मात्र वृद्धि हुने प्रारम्भिक अनुमान कार्यालयले गरेको छ । यस वर्षको पहिलो त्रैमासमा कुल १८ औद्योगिक क्षेत्रमध्ये निर्माण बाहेक अरु सबै क्षेत्रको वृद्धिदर धनात्मक छ ।
निर्माण बाहेक क्षेत्रको सामान्य वृद्धिको कारणले समग्र कुल गार्हस्थ्य उत्पादन झिनो अङ्कले मात्र वृद्धि हुने अनुमान गरिएको कार्यालयले प्रस्ट्याएको छ । यद्यपि, सो अवधिमा विद्युत् र सूचना तथा सञ्चार क्षेत्रमा भने उल्लेख्य वृद्धि हुने अनुमान गरिएको छ ।
विद्युत् र ग्यास क्षेत्रको वृद्धिदर तीव्र
कार्यालयले अर्थतन्त्रका विभिन्न १८ क्षेत्र गणना गरी जीडीपीको अनुमान गर्ने गर्छ । चालु आवको पहिलो त्रैमासमा १८ मध्ये विद्युत् र ग्यास क्षेत्रको वृद्धिदर सबैभन्दा धेरै २१.४ प्रतिशत छ ।
त्यस्तै, दोस्रो स्थानमा यातायात र गोदाम क्षेत्रको वृद्धिदर ६.७ प्रतिशत रहेको छ । त्यसैगरी, आवास तथा भोजन क्षेत्रको वृद्धिदर ६.३ प्रतिशत रहने अनुमान गरिएको छ । निक्षेप तथा कर्जामा भएको वृद्धिसँगै वित्तीय तथा बीमा क्षेत्रको मूल्य अभिवृद्धि दर ५.७ प्रतिशत रहने अनुमान कार्यालयको छ ।
कार्यालयका अनुसार प्रथम त्रैमासमा प्रशासनिक सहयोगी सेवा क्षेत्र वृद्धिदर ५.४ प्रतिशत, वैज्ञानिक तथा प्राविधिक सेवा वृद्धिदर ५.१ प्रतिशत, स्वास्थ्य तथा सामाजिक क्षेत्र ४.१ प्रतिशत, कृषि, वन तथा मत्स्य क्षेत्रको वृद्धिदर ३ प्रतिशत रहने प्रक्षेपण छ ।
त्यसैगरी, सार्वजनिक प्रशासन तथा रक्षा क्षेत्रको वृद्धिदर ३ प्रतिशत, रियल स्टेट ३.१ प्रतिशत, सूचना तथा प्रविधि क्षेत्र २.२ प्रतिशत, उत्पादनमूलक उद्योगको वृद्धिदर २.३ प्रतिशत रहेको छ ।
पहिलो त्रैमासमा अन्य, शिक्षा, व्यापार र खानी तथा उत्खनन् क्षेत्रको वृद्धिदर भने १ प्रतिशतभन्दा कम छ ।
निर्माण क्षेत्र भने अझै ऋणात्मक
प्रथम त्रैमासमा १७ क्षेत्रको वृद्धिदर धनात्मक भए पनि निर्माण क्षेत्रको वृद्धिदर अझै ऋणात्मक छ । कार्यालयका अनुसार निर्माण क्षेत्रको वृद्धिदर ०.३ प्रतिशतले ऋणात्मक छ ।
निर्माणजन्य वस्तु आयातमा आएको गिरावट र निर्माण गतिविधिले गति लिन नसक्दा यो क्षेत्र संकुचनमा छ । निर्माण क्षेत्रको वृद्धिदर कोरोना महामारी यता लगातार ऋणात्मक छ ।
