काठमाडौं । साथीभाईसँग कफी पसलमा बसेर पिउने चलन बढ्दो छ । तर, संभावना भएरपनि त्यसको उत्पादन अत्यन्त न्यून रहेको छ । त्यसमा पनि खेती दर्ता गरेर १.७ प्रतिशतले मात्र काम गरिरहेका छन् । ९८ प्रतिशत कृषकले दर्ता नै नगरी खेती गरिरहेको केन्द्रिय तथ्यांक विभागले जनाएको छ ।
व्यवसायीक कफी खेती गर्ने मध्ये २.८ प्रतिशत कृषकले मात्र कफी खेतीका लागि ऋण लिने गरेको तथ्यांकले देखाएको छ । तथ्यांक अनुसार ११ प्रतिशत कृषकले कफी खेती आफ्नो मुख्य आयको श्रोत रहेको बताएका छन् ।
व्यवसायीक कफी खेती सर्वेक्षण २०७५/२०७६ को तथ्यांक अनुसार नेपालमा व्यवसायीक कफी खेती गर्नेको संख्या ११ प्रतिशत मात्र रहेको देखाएको हो । अन्यले सबै कृषि खेतीलाई एक साथ लिएर गएको देखाएको छ ।
कुल ३२ जिल्लामा कफी खेती हुने गरेको छ भने ती मध्ये काभ्रेपलाञ्चोकमा सबैभन्दा बढी कफी खेती हुने गरेको पाइएको छ ।
३२ जिल्लाका ६ हजार ३ सय ४६ कृषकले ९ सय ७३ हेक्टर जमिनमा व्यवसायीक खेती गरेको तथ्यांकले देखाएको छ ।
यस्तै चिया तथा कफी विकास बोर्डका प्रमुख दिपक खनालले हालै भएको एक अनुसन्धानले नेपालमा कुल १२ लाख हेक्टर जमिन कफी खेती योग्य भएका जानकारी दिए ।
उनले नेपालको कफी विश्वमै गुणस्तरीय रहेको र यसको बजार मूल्यसमेत विश्वमा राम्रो रहेको भन्दै यसलाई विस्तार गर्दै लैजानु पर्नेमा जोड दिए ।
‘नेपालको कफी विश्वमै उत्कृष्ट मानिन्छ, त्यसको बजार मूल्य प्रतिकेजी हरियो दाना १० डलर रहेको छ,’ खनालले भने ।
नेपालमा कफी खेतीबाट १५ करोड ४१ लाख रुपैयाँ आमदानी हुने गरेको तथ्यांक केन्द्रीय तथ्यांक विभागले सार्वजनिक गरेको छ । यस्तै कफीको बिरुवा विक्रीबाट ७१ लाख ७३ हजार रुपैयाँ आम्दानी हुने गरेको छ ।
काभ्रेमा १ सय ४ हेक्टर जमिनमा २ सय २१ मेट्रिकटन कफी उत्पादन हुने गरेको तथ्यांकले देखाएको हो । यस्तै दोस्रोमा ललितपुर र स्याङजामा बढी कफी उत्पादन हुने गरेको तथ्यांकले देखाउँछ ।
७ प्रदेश मध्ये सबैभन्दा बढी कफी उत्पादन प्रदेश नम्बर ३ मा हुने गरेको पाइएको छ । प्रदेश नम्बर १ को इलाम, प्रदेश ३ को काभ्रेपलान्चोक, गण्डकी प्रदेशको स्याङजा र प्रदेश ५ को गुल्मीमा कफी बढी उत्पादन हुने गरेको तथ्यांकले देखाएको हो ।
